ગાલિબ કી હવેલી – બસ, બગલ મેં હી હૈ!

કોઈ જાણીતા શહેરમાંના અજાણ્યા વિસ્તારમાં આવેલું કોઈનું ઘર કે ઓફીસ શોધવામાં તકલીફ પડે તો સમજી શકાય, પણ જૂની દિલ્હીનો મુલ્કમશહુર ચાંદની ચોક જેવો વિસ્તાર હોય અને હરદિલ અઝીઝ શાયર મિર્ઝા અસદૂલ્લા ખાં ‘ગાલિબ’ની હવેલી શોધવામાં તકલીફ પડે એ માની શકાય? થોડા સમય પહેલાં જ દિલ્હીમાં આમારી સાથે આવું બનેલું. એમાં પણ ત્યાંના લોકોની ટર્મિનોલોજી અમને એવી નડી કે અમે અમારી ભાષા ભૂલી ગયા. એ દિવસના અનુભવે એટલું શીખ્યા કે ત્યાંના લોકોને સરનામું પૂછો અને જવાબમાં એ ‘બગલ મેં હી હૈ’ કહે તો સમજવાનું કે ઓછામાં ઓછું બે કિલોમીટર અંતર હશે અને ‘બસ અગલે ચૌરાયે પે હૈ’ કહે તો સમજવાનું કે ચાર કિલોમીટર દૂર છે. ‘બસ બગલ મેં હી હૈ … બસ બગલ મેં હી હૈ …’ કરીને અમને એવા ફેરવ્યા કે ટાંટિયાની કઢી થઇ ગઈ.

અમે ચાંદની ચોકમાં આવેલા ગુરુદ્વારા શીશગંજ સાહિબથી ગાલીબની ગવેલી જ્યાં આવેલી છે એ વિસ્તાર બલ્લીમારાં માટે પૂછવાનું ચાલુ કરેલું. કચોરીવાળા ભૈયા એ ‘બગલ’માં જ છે એવું કહેલું એટલે અમે ‘આટો’ (એ લોકો છકડાને ‘રીક્ષા’ અને રીક્ષાને ‘આટો’ કહે છે) પણ નહોતી કરી એટલે મારા પગમાં તોતા કેરી જેવડો ગોટલો તો બલ્લીમારાં પહોંચતા પહોંચતા જ બની ગયેલો! બીજી તકલીફ એ થઇ કે ગાલીબ પ્રેમી શાયર ગુલઝારે ભલે ‘કાસીમ જાન’ને બલ્લીમારાંના મહોલ્લાની पेचीदा दलीलों की सी गलि કહી હોય પણ એ ગલી સમગ્ર વિશ્વ માટે યાત્રા સ્થળ છે એની બલ્લીમારાંના રહેવાસીઓને તો ખબર હોવી જોઈએ ને! ત્રણ વાગ્યાનું પૂછતાં પૂછતાં નીકળેલા, અંધારું થયું ત્યારે પહોચ્યા! ગલીના નાકે બેઠેલા એક ભાઈને પૂછ્યું કે, ‘મિર્ઝા ગાલીબ કા ઘર કહાં પર હૈ?’

તો પેલા પંટરે મને સામું પૂછ્યું કે ‘ગાલીબ ચચા કહાં કામ કરતે હૈ?’

ઢીશક્યાંવ … ઢીશક્યાંવ … ઢીશક્યાંવ …

મારા હાથમાં બંદૂક હોત તો એને મેં ત્યાં જ ઢાળી દીધો હોત કારણ કે એ ઉભો હતો એનાથી પચાસ ફૂટ દૂર જ ગાલિબની હવેલી હતી!

ખેર, એ તો એ જ લાગનો હતો, પણ અહીં મૂળ વાત સરનામું બતાવવાની છે. આમ તો આ બાબતે આપણો ભૂતકાળ ઉજ્જવળ છે. ઈતિહાસ એવું નોંધે છે કે વાસ્કો-દ-ગામાને ભારત સુધીનો રસ્તો કાનજી નામના એક ગુજરાતીએ બતાવેલો. એ હિસાબે કોલંબસે કોઈ ગુજરાતીને પકડ્યો હોત તો આજે અમેરિકનો ભારતનો વિઝા લેવા માટે લાઈનો લગાડતા હોત અને આપણે એરપોર્ટ ઉપર એમના મીનીસ્ટરો અને હોલીવુડના એકટરોના કપડા ઉતરાવીને ચેકિંગ કરતા હોત નહિ? જસ્ટ જોકિંગ, પણ સરનામું બતાવવા બાબતે આપણે બહુ હરખાવા જેવું રહ્યું નથી. આજકાલ આપણી પબ્લિક નરોડાનું સરનામું પૂછનાર વ્યક્તિને બરોડા પહોંચાડી દે તો પણ નવાઈ નહિ, અને એટલે જ હવે ગૂગલ મેપ્સ ઉપર ભરોસો કરવો વધુ હિતાવહ છે. કમસે કમ એ બાર કિલોમીટર દૂરની જગ્યાને ‘બગલ મેં હી હૈ…’ તો નહિ જ કહે.’

જોકે દર વખતે સરનામું બતાવનારનો વાંક નથી હોતો, ઘણીવાર સરનામું આપવાની પદ્ધતિ ખોટી હોય છે. સામાન્ય રીતે સરનામામાં નજીકના જાણીતા લેન્ડમાર્કનો ઉલ્લેખ કરવાનો રીવાજ છે. આ લેન્ડમાર્ક વિષે સરનામું આપનાર ઉપરાંત એ વિસ્તારના લોકોને પણ ખબર હોવી જરૂરી છે. પેલો જ્યાં દાઢી કરાવતો હોય એ સલૂનને વર્લ્ડ ફેમસ ગણતો હોય અને આ વાતની એના પાડોશીને ખબર જ ન હોય એવું બને. અમુક લોકો સરનામામાં અસ્થાયી લેન્ડમાર્કનો ઉલ્લેખ કરતા હોય છે. જેમ કે ‘ઝાંપા આગળ ગાય બેઠી હોય એ ઘર’ કે પછી ‘લાબ્રાડોર કૂતરાવાળું ઘર’. હવે એ ગોપાલકનું ઘર હોય તો ઠીક છે બાકી ગાય ઉઠીને ચરવા જતી રહી હોય કે કૂતરો શેઠાણી સાથે ગાડીમાં ફરવા ગયો હોય તો આપણે તો ધંધે લાગી જઈએ ને! પણ એમાં ક્યારેક ક્યારેક ગમ્મત પણ થતી હોય છે. મારા એક મિત્રે એના સસરાનું સરનામું આપતા કહ્યું –

‘ઘર તરત જડી જાય એવું છે. ઘર આગળ વ્હાઈટ હોન્ડા જાઝ પડી હશે. એ જ ઘર.’

મેં કહ્યું ‘અલા, તારા સસરા ગાડી લઈને બહાર ગયા હશે તો હું રખડી પડીશ. જરા સરખું સરનામું આપ.’

તો એ કહે ‘ચિંતા ના કર. મારા સસરા ચિંગૂસ છે. ગાડીની સાત વાર સફાઈ થાય ત્યારે એકવાર એમની સવારી નીકળે છે!’

ઘણા લોકો સરનામામાં પોતાના ઘરનું નામ લખતા હોય છે પણ ઘરની ઉપર એ નામ લખતા નથી હોતા. આ જુલમ છે. તમે તમારી પત્નીને બકુડી કે ચકુડી કહેતા હોવ અને એ વાત ખાનગી રાખો તો બરોબર છે, પણ ઘરનું નામ ખાનગી રાખવાનો શો અર્થ? તમે ઘરનું નામ ‘તંબૂરા સદન’ રાખ્યું હોય તો દરવાજા ઉપર ગર્વભેર ‘તંબૂરા સદન’ એવું લખો જેથી શોધનારા અમથા ભેખડે ન ભરાય. જોકે અમુક ઘર અમસ્તા જ મશહુર હોય છે. અમારી સોસાયટીના એક ઘરનું નામ લોકોએ જાતે જ ‘પતંગ કૃપા’ પાડ્યું છે કારણ કે એ ઘરના લોકોનું પતંગ પકડવાનું કૌશલ્ય અમારા આખા વિસ્તારમાં અજોડ છે. એમનાં દીકરી-દીકરો સોસાયટીમાં ‘ફીરકી’ અને ‘પીલ્લુ’ તરીકે જ ઓળખાય છે. એ ઘર પણ પકડેલા પતંગ-દોરીના પૈસામાંથી જ બાંધ્યું હોવાની લોકવાયકા છે. આવા ઘર તરત જડી જાય.

અમુક લોકો પોતાનું સરનામું આપતી વખતે કહેતા હોય છે કે ‘ત્યાં પહોંચીને કોઈને પણ મારું નામ દેજે, છેક ઘર સુધી મૂકી જશે.’ પછી તમે તૂટતા તૂટતા એના વિસ્તારમાં પહોંચો અને મેલેરીયાના કર્મચારીની જેમ ઘેર ઘેર ફરી ને પૂછો તો ભોજીયો ભ’ઇ ય એને ન ઓળખતો હોય! અને ભૂલેચૂકે કોઈ ઓળખીતું મળે તો એ પણ લાકડી લઈને એને શોધતો હોય! આવું ઘણા સાથે બન્યુ હશે. એમાં લોનની રીકવરી કરનારા પઠ્ઠાઓથી બચવા માટે વારંવાર ઘર બદલતા લોકો તો ખાસ અધૂરું સરનામું આપતા હોય છે. આનો એક ફાયદો પણ છે. અધૂરા સરનામાં સાથે આવા લોકોનું ઘર શોધવા નીકળેલા લોકોને લીધે નવો પાડોશી કેવો કડકો અને કલરીયો છે એની આપણને જાણ થાય છે. કમનસીબી એ લોકોની છે જેમની પાસે સરનામા જ અધૂરા હોય છે અથવા તો જેમને અધૂરા સરનામાં આપીને મોકલી દેવામાં આવતા હોય છે.

તમે સરનામું શોધવાના એક્સપર્ટ હોવ તો તમને ખબર હોવી જોઈએ કે કોને સરનામું પૂછાય અને કોને ન પૂછાય. आकृति गुणान कथयति સૂત્ર અનુસાર અમુક લોકોના હાવભાવ પરથી જ ખ્યાલ આવી જાય કે પાર્ટી ડીમ-લાઈટ છે. એની પાછળ સમય ન બગાડવો. પાણી-પુરીના ખુમચાવાળાને અમુક ઘર કે ઓફીસ ક્યાં આવી એ ન પૂછાય. હા, એની પાસે એ વિસ્તારની મહિલાઓ વિષે મબલખ માહિતી મળી રહે. જે તે વિસ્તારના કરીયાણાવાળા કે ઇસ્રીવાળાને પૂછાય. ટપાલીને અને રામલાને પૂછાય. જોકે હવે રામલા એવા ‘ડૂડ’ બનીને ફરતા હોય છે ને કે ખબર જ ન પડે એ રામલો છે. ઘણીવાર આપણે રામલો સમજીને પૂછીએ અને સામેવાળી પાર્ટી ઘર-કંકાસથી કંટાળેલો હસબંડ નીકળે એવું પણ બનતું હોય છે! આપણે ત્યાં બીજી તકલીફ એ છે કે જેમને ખાધાની ખબર ન હોય એવા લોકો વધારે પડતા ઉત્સાહી હોય છે. આવા લોકો તમને સરનામું પૂછતાં જોઇને સાતે કામ પડતા મુકીને તમારી પાસે દોડી આવશે અને આખું સરનામું તમારી પાસે ત્રણ વાર બોલાવશે, પછી છેલ્લે મોં વકાસીને કહેશે ‘ખબર નથી હોં ભાઈ. અમે અહી બે મહિના પહેલાં જ રહેવા આવ્યા છીએ.’

તમારા એરિયાના લોકો તમારૂ ઘર પૂછતાં આવતા લોકોને તમારા જ વિસ્તારના લોકો કેવા ફેરવે છે એ જોવું હોય તો એક પ્રયોગ કરી જોજો. તમારા પોતાના ઘરથી બે ત્રણ કિલોમીટર દૂરથી તમારા જ ઘરનું સરનામું પૂછતા પૂછતા નીકળજો અને લોકો તમને જ્યાં મોકલે એ દિશામાં જજો. તમને તમારા જ ઘરે જવાનો નવો રસ્તો, અલબત્ત લાંબો, તો મળશે જ ઉપરાંત નસીબ હશે તો તમારા પોતાના વિષે નવું જાણવા પણ મળશે.

—–X—–X—–

Advertisements
Posted in Monkey बात | Tagged , , , | 1 ટીકા

ઉધાર કા લંગૂર :ચાઇનીઝ બોયફ્રેન્ડ ભાડે મળશે!

Picture courtesy : https://pixabay.com/en

ચીનમાં નવા વર્ષની શરૂઆત સાથે લગ્નની વયે પહોચેલી કન્યાઓની સમસ્યા વધી છે. આપણી જેમ ચીનમાં પણ કન્યાના હાથ લાલ કે લીલા (હળદર સ્કીન સાથે મેચ થઇ જાયને!) કર્યા પછી યાન્ગત્સે નદીમાં નહાવાનો રીવાજ છે કે નહિ એ ખબર નથી પણ દર સાલની જેમ આ સાલ પણ નવું વર્ષ શરુ થતાં જ મા-બાપોએ પોતાની છોકરીઓ પર લગ્ન માટે દબાણ કરવાનું ચાલુ કર્યું છે. આને લઈને મોડા લગ્ન કરવા માગતી કે સિંગલ રહેવા માગતી યુવતીઓ લગ્નો, પાર્ટીઓ, સમાજિક મેળાવડામાં તેના સાથી વિષે કરવામાં આવતી પૂછપરછથી કંટાળીને હવે ભાડુતી બોયફ્રેન્ડ રાખવા માંડી છે. આમ તો આ વાત સંજીવ કુમાર-લીના ચંદરવરકરની ફિલ્મ ‘મનચલી’ની વાર્તા જેવું લાગે છે પણ આ હકીકત છે.

મળતા સમાચાર પ્રમાણે ચીનમાં એક હજાર યુઆન (આશરે રૂ. ૧૦,૦૦૦) થી લઈને ૧૦,૦૦૦ યુઆન (લગભગ રૂ. ૯૯,૦૦૦) પ્રતિ દિવસના ભાડેથી બોયફ્રેન્ડ મળે છે! આટલા ઉચા ભાવનું કારણ સારા ઉમેદવારો નથી મળતા એ છે. આ માટે ખાસ પોર્ટલ ઊભી કરવામાં આવી છે જે છોકરીઓને છોકરાં પસંદ કરવામાં મદદ કરે. વેબસાઈટ પર મેટ્રીમોનીયલ સાઈટની જેમ છોકરાઓના પ્રોફાઈલ ખૂબીઓના વર્ણન સહિત જોવા મળે છે. જોકે આ કિસ્સામાં છોકરીએ પોતાનાં વિષે વધારીને કહેવાની જરૂર નથી પડતી. મેટ્રીમોનીયલ સાઈટ કરતાં જુદું એ હોય છે કે ભાડુતી છોકરાંઓ બેઝ પ્લાનમાં કઈ સર્વિસ આપશે અને કઈ વેલ્યુ એડેડ સર્વિસ માટે એક્સ્ટ્રા રૂપિયા ચુકવવા પડશે તે એમાં સ્પષ્ટ જણાવવામાં આવ્યું છે.

સ્કીમ તો આપણા એક ગર્લફ્રેન્ડ માટે ત્રણ જગ્યાએ માર ખાઈ ચુકેલા પંટરોનો નિસાસો લાગે એવી છે. જેમ કે બેઝ પ્લાનમાં છોકરાએ છોકરીને પાર્ટી કે ફેમીલી ગેટ-ટુગેધરમાં બોયફ્રેન્ડ તરીકે સાથ આપવાનો હોય છે. મતલબ ખાવા-પીવાનું મફત! (હોલ્ડ ઈટ, ચીનમાં ગુજરાત નથી એટલે પીવાનું પણ આવે જ) એથી પણ આગળ વધીને ફીલ્મ જોવા માટે કે નેટ સર્ફિંગમાં એની કંપની જોઈતી હોય તો તેના અલગ ચાર્જ લાગે છે. ક્યા બાત હૈ! અહી લોકો ગર્લ ફ્રેન્ડને પટાવી પટાવીને માંડ મુવી જોવા લઇ જાય તો હજાર પંદરસોની ચાકી ચઢી જાય! પાછી જુદી જુદી રોમેન્ટિક એક્ટીવીટી માટે પણ અલગથી ચાર્જ લેવામાં આવે છે. જેમ કે હાથ પકડવો કે છોકરીની ઈમોશનલ વાત સાંભળવાનો એક્સ્ટ્રા ચાર્જ થાય છે. અહી તો તમારે રમેશ મહેતાની જેમ ‘એઓહોહોહો… શું વાત કરો છો ગોરી …’ કહેવું પડે. જોકે એમને ત્યાં છોકરીઓ લો’રીયલના 316 નંબરના શેડની ‘ગોરી’ નહિ પણ 328ના હળદરીયા શેડના કુદરતી ઉબટનવાળી હોય છે, એટલે તમે ખાલી ‘એઓહોહોહો..’ જ રાખો તો ચાલશે. હવે આગળ ચાલીએ? કન્યાને ચાઈનીઝ બોયફ્રેન્ડ ન ગમતો હોય તો કેનેડિયન અને અમેરિકન બોયફ્રેન્ડ પણ ઉપલબ્ધ કરવામાં આવે છે. આ મુદ્દાની વાત છે, પણ એમાં ભારતનો ઉલ્લેખ નથી એ નોંધજો. એટલે તમે ચીન જવા માટે રીક્ષા રોકી હોય તો ડ્રાયવર ભાઈને ચા પીવડાવીને રજા આપજો, નહિ અમથું વેઈટીંગ ચઢશે!

અમને વિચાર આવે છે કે આ છોકરાં કેવા હશે? ચીનમાં પણ ભારતની જેમ વસ્તીની સમસ્યા છે અને સ્વાભાવિક છે કે બેકાર યુવાન નોકરીના અભાવે કોઈપણ કામ કરવા તૈયાર થઈ જાય. દિવસના નવ્વાણું હજાર નહિ તો પચાસ હજાર ગણો તો પણ વર્ષે એક કરોડ બ્યાશી લાખ રૂપિયા થાય બોસ! તમે કહેશો કે શનિ-રવિની રજાના નહિ ગણવાના? રજા ગણોને! પણ એ દિવસે ડબલ શીફ્ટ ગણજો, કારણ કે ફંકશનો રજાના દિવસે જ હોય એટલે કમાણી પણ વધુ! આટલું આકર્ષક વળતર અને જોબ ડિસ્ક્રીપ્શન હોય તો આપણા CATના એસ્પિરન્ટસ પણ તૈયાર થઈ જાય. એમાં પાછું કોઈને ડોક્ટર, એન્જીનિયર કે સીએ બોયફ્રેન્ડ જોઈતો હોય તો કદાચ એન્જીનિયર બેકાર નહીં તો પાર્ટ-ટાઈમ પણ મળી જાય, પણ આપણે ત્યાં ડોક્ટર કે સીએ નવરા મળવા મુશ્કેલ છે. એટલે આર્ટસ, કોમર્સ, સાયન્સ, એસ.એસ.સી. પાસ/ ફેલ જે માલ પડ્યો હોય એને લાપી-અસ્તર મારીને જે તે ડિસીપ્લીનમાં તૈયાર કરવા પડે. આવા કિસ્સાઓમાં ડાયસ્પોરા અને ડાયેરિયા વચ્ચેનો ફેર કે બુલ શીટ અને બેલેન્સ શીટ વચ્ચેને ફેર પણ ખબર હોવો જરૂરી છે એટલે ટ્રેઈનીંગ પણ વ્યવસ્થિત આપવી પડે. જોકે આવા જુગાડ કરવામાં આપણી પબ્લિક પહોચી વળે એવી છે.

વિદેશમાં આવો કેરિયર ઓપ્શન ખુલે પછી આપણે ત્યાં એના માટેની એક્ઝામની તૈયારી કરાવતી કે વિઝાની ફાઈલ તૈયાર કરી આપતી એજન્સીઓ ટપોટપ ખુલી જતી હોય છે. એમ જ આપણા જીજ્ઞેશો અને ભાવેશોનું ગ્રુમિંગ-અપ કરીને ચીન એક્સપોર્ટ કરવાનો ધંધો પણ મોટા પાયે શરુ થાય એવી શક્યતાઓ છે. એની જરૂર પણ છે કારણ કે બોયફ્રેન્ડસ તરીકે જે અહીં દાગીનાઓ ઉપલબ્ધ છે એમાં ‘સત્તે પે સત્તા’ના છ ભાઈઓ જેવા અણઘડ, અડબંગ અને અધીરાની સંખ્યા બહુ મોટી છે. એમાંના અમુક તો છોકરી સ્માઈલ આપે તો સીધો મોબાઈલ નંબર માગવા સુધી આવી જાય એવા છે. પછી એ ડોબો અરીસામાં જુવે ત્યારે ખબર પડે કે એના માથામાં પડેલું ચરક જોઇને પેલી હસતી હતી! આવા છોકરાને ટ્રેઇન કરવા એ પણ એક મોટો ઉદ્યોગ હશે. અમે તો માનીએ છીએ કે આ બહાને પણ દેશના છોકરાં તૈયાર થતાં હોય અને બીજા પાંચ-પચ્ચીને રોજી મળતી હોય તો સરકારે પણ ટેકો કરવો જોઈએ.

આ આખા મામલામાં અમને એક જ શરત અઘરી લાગી અને એ છે એ છોકરીની ફરિયાદો સાંભળવાની. એ ખરું કે આ વેલ્યુ એડેડ સર્વિસ હોઈ એમાં ૨૦ મિનિટના ૫૦ યુઆન એટલે કે મિનિટના ૨૫ રૂપિયા કમાવા મળે ખરા, પણ અમને શંકા છે કે આ ભાવે પણ કોઈ લંગૂર એ કામ કરવા તૈયાર થાય. સાલું આ ફરિયાદો સાંભળવાની બબાલને કારણે તો ગીરનાર અને હિમાલયની ગુફાઓમાં વેઈટીંગ લીસ્ટ ચાલે છે ત્યાં સામેથી રૂપિયા મળતા હોય તો યે  આ ઝંઝટમાં કોણ પડે? હ્રીતિક રોશન પણ સામેથી ૪૦૦ કરોડ આપીને આમાંથી છૂટ્યો છે એવું કહેવાય છે. આમાં ખરું ખોટું ‘જાદુ’ જાણે. જોજો તમે પાછા ૪૦૦ કરોડ અપાવવા મારી પાછળ ના પડતા બાપલા. એ રૂપિયા તો ‘મિસ્ટર કૂલ’ ગણાતા ‘ડુગ્ગુ’નું મગજ હટાવવાનું મહેનતાણું કહેવાય. જોકે લગ્ન પછી જો આ કામ તદ્દન મફત જ કરવાનું હોય તો લગ્ન પહેલા રૂપિયા લઈને એની પ્રેક્ટીસ કરવા મળતી હોય તો ખોટું નહિ. શું કહેવું છે?

 

 

—–X—–X—–

Posted in Monkey बात | Tagged , , , , , | Leave a comment

હાય હાય લી તારા લીધે હું આઉટ થઇ ગઈ

આઈસીસી મહિલા T20 ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ ચાલી રહ્યો છે. જોકે પ્રાઈમ ટાઈમ પર સીરીયલોમાં જેટલી મઝા મહિલા કેરેક્ટર્સને જોવામાં આવે છે એટલી મઝા મહિલા ક્રિકેટર્સ અને ક્રિકેટ જોવામાં નથી આવતી. એટલે જ મેદાનો પણ અડધા ખાલી જોવા મળે છે. ક્રિકેટ મેદાન અને ડ્રેસિંગ રૂમમાં મજેદાર વાતચીત થતી જ હશે, પણ એ આપણા સુધી પહોંચતી નથી. ખણખોદ કરતા અમને થોડીક જાણકારી મળી છે, અમુક કિસ્સા સાંભળવા મળ્યા છે. મહિલા ક્રિકેટ લોકપ્રિય બનાવવા માટે કેટલાક સૂચનો પણ મળ્યા છે.

સૌથી પહેલું સૂચન તો એ છે કે મહિલા ક્રિકેટ કોચ તરીકે જે હોય તેને ફરફરિયું પકડાવીને તેને સ્થાને એકતા કપૂરને લાવો. પછી દરેક શોટ, કેચ અને વિકેટના ત્રણ ત્રણ રિપ્લે ઝટકા અને સાઉન્ડ ઈફેક્ટ સાથે બતાવવામાં આવે તો જમાવટ થઇ જાય. સિરિયલની સ્ટાઈલમાં. એમાં પણ પ્લેયરોના કોશ્ચ્યુમમાં સાડી ફરજીયાત કરી નાખો તો મેચના કવરેજના રાઈટ્સ માટે પડાપડી થાય. પછી તો ગ્રાઉન્ડમાં ગુજરાતી સુગમ સંગીતના  કોરસ સિંગર્સની જેમ આગિયાર પ્લેયરો ચળકતી કાંજીવરમ સાડી પહેરી, અંબોડામાં વેણી નાખીને ઉતરે તો એનું ટેલીકાસ્ટ પણ કેવું નયનરમ્ય હોય!

પણ અચાનક ગ્રાઉન્ડ પર ચાર જણીઓ ભેગી થઈને આઉટ કરવાનું કાવતરું ઘડતી હોય. એ વખતે તેના હેલિકોપ્ટરમાંથી લીધેલા હેલીકોપ્ટર શોટ આવે. પણ આ કાવતરાની થર્ડ અમ્પાયરને સ્ટમ્પના માઈકમાંથી ખબર પડી જાય અને એ ગ્રાઉન્ડ પરના અમ્પાયરને જાણ કરે. પછીનો બોલ એકાએક ઉછળીને પેડ ઉપર વાગે અને બોલર આંસુ ભરી આંખે, જરી ભરેલો પાલવ પાથરીને એવી હૃદયદ્રાવક અપીલો કરે કે સ્ત્રીઓ તો ઠીક ઘેર શાક સમારતા-સમારતા મેચ જોઈ રહેલા પુરુષો પણ રડી ઉઠે! પુરુષો તો આમેય બાપડા સહાનુભૂતિના દરિયા જ હોય છે! એમાં બોલરની લીપસ્ટીક એવી લાઉડ રાખી હોય કે અમ્પાયર આઉટની અપીલ નકારે અને બોલર મોં મચકોડે તો એ પણ સ્ટેડીયમમાંથી નરી આંખે દેખાય. રમવા માટે સાડી અગવડભર્યો પોશાક ખરો, પણ એશિયન મહિલા ક્રિકેટરો તો કાછોટો વાળીને પણ રમવા ઉતરી પડે. પણ આમ ફિલ્ડરો પાલવના ખોળા પાથરીને કેચ પકડવા માંડે એ તો કોઈ ચલાવી જ ન લે! એટલે ક્રિકેટમાં સાડીની શક્યતા ઓછી જણાય છે. જોકે આ પ્રકારે મેચો થાય તો ટીમમાં કોચ ઉપરાંત હેરડ્રેસર, મેકઅપ આર્ટિસ્ટ અને ડ્રેસ-ડીઝાઈનરને પણ કામ મળે. અને ક્યારેક આમ પણ બને.

કવિતા અને રવિના ક્રીઝ પર છે. કવિતા ફાઈન લેગ તરફ ફટકો મારે છે અને રન માટે દોડે છે. પણ રવિના નથી દોડતી. એટલે કવિતા રનઆઉટ થઇ જાય છે. સાંજે બેઉ જણ હોટલમાં ભેગા થાય છે.

કવિતા: હાય હાય લી તારા લીધે હું આઉટ થઇ ગઈ.

રવિના: હોય, હું તો તૈયાર જ હતી.

કવિતા: ધૂળ તૈયાર હતી. તું નેઈલ પોલીશ ચેક કરતી હતી એ વખતે, રિપ્લેમાં જોઈ લે જા ….

મિતાલીએ છગ્ગો માર્યો અને બોલ સ્ટેડીયમની બહાર ગયો. નવો બોલ બદલાવવાની ક્રિયા ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન ક્રીઝ પર આપણી બે મહિલા ક્રિકેટર વાત કરે છે.

મિતાલી: અરે દિપાલી, આ બુટ તેં ઓનલાઈન ખરીદ્યા?

દિપાલી: ના રે આ તો મારો ભાઈ દુબઈ ગયો તો ત્યાંથી લાવ્યો. સારા છે?

મિતાલી: આમ તો ગમ્યા પણ બીજો કલર ના મળ્યો?

ટોસ ઉછાળવા વેસ્ટ ઇન્ડીઝ અને ભારતની કપ્તાનો જાય છે. રેફરી ટોસ ઉછાળે છે. વારો વેસ્ટ ઇન્ડીઝની કેપ્ટનનો છે. એ હેડ્ઝ કહે છે. અને હેડ્ઝ જ પડે છે.

ભારતની કપ્તાન: મારો વારો હોત તો હુંયે હેડ્ઝ જ કહેવાની હતી. આ ભૂત જેવીને ક્યાંથી ખબર પડી ગઈ!

મોટેરા સ્ટેડીયમ પર મેચ ચાલે છે. શિવાની બેટિંગ ક્રીઝ પર છે. મિતાલી નોનસ્ટ્રાઈકર એન્ડ પર છે જે અમદાવાદની છે. અમ્પાયર પાકિસ્તાની છે. ઓસ્ટ્રેલિયન બોલર ઈવાના બોલિંગ રન અપ શરુ કરે છે, પણ અમ્પાયર અને મિતાલી વાતે વળગ્યા હોય છે. ઈવાનાને એમ કે કંઈ પ્રોબ્લેમ હશે પણ ત્યાં તો આ વાત ચાલતી હતી.

અમ્પાયર રઝીયા: કલ રાતકો પાર્ટી મેં તુને જો ડ્રેસ પહેના થા વો કહાંસી લિયા? મુઝે મેરી નનદ કે લિયે વૈસા હી લેના હૈ. વો કહેતીથી અહેમદાબાદ મેં અચ્છે મિલતે હૈ.

મિતાલી: હમેરે અમદાવાદ મેં ઢાલગરવાડ કર કે એક પોળ હૈ. વહાં અચ્છે ડ્રેસ સસ્તે મેં મિલતે હૈ. લેકિન વો લોગ પહેલે ડબલ ભાવ બોલતે હૈ હાં. ફિર વ્યાજબી કરાના પડતા હૈ. ખરીદના હે તો કિસી કો લેકર જાના.

રઝીયા: તુમ ચલો ના, આજ રાત કો જાતે હૈ.

મિતાલી: રાત કો નહિ. વહેલા નિકલના પડેગા. ટ્રાફિક બોત હોતા હૈ. ઐસા કરો, મેં સ્ટ્રાઈક મેં આઉંગી તબ ‘બેડ લાઈટ’ કી અપીલ કરુંગી. તુમ ઓકે કર લેના. ફિર હમ લોગ નિકાલ જાયેંગે. ઠીક હૈ?

રઝીયા: ઇન્શાલ્લાહ.

ઓસ્ટ્રેલીયાની મારિયાએ ઓનસાઈડ પર શોટ માર્યો એકદમ ઉંચો કેચ ઉછાળ્યો. ત્યાં સ્ક્વેર લેગ પર કવિતા અને મીડ વિકેટ પર સંગીતા ઉભી હતી તેમની વચ્ચે પાછળની તરફ બોલ ઉછળ્યો.

કવિતા (સંગીતાને): અલી, આવવું છે, કેચ કરવા?

સંગીતા: ના ભૈશાબ, બહુ દૂર છે, તું જઈ આવ.

કવિતા: કંપની તો આપ બકા.

સંગીતા: સારું ચલ.

બેઉ જણા હાથ પકડીને જાય છે. કેચનું શું થયું, એ જોઈશું આવતા એપિસોડમાં.

મસ્કા ફન

પેથલપુરમાં પાવો વાગ્યો ‘ને સૂતો સોનીડો જાગ્યો…
જાગીને એ સોનીડાએ અડધી રાત્રે પેથલપુરની કોર્ટ ખોલાવી.
અને કોર્ટે પેથલપુરમાં પાવો વગાડવા ઉપર પ્રતિબંધ મુક્યો!

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , , | Leave a comment

સુપ્રિમનું સુપ્રિમ દિવાળી માર્ગદર્શન

પ્રદુષણના સદર્ભમાં થયેલી રીટ ઉપર સુપ્રીમ કોર્ટે જજમેન્ટ આપ્યું છે કે ફટાકડા રાત્રે ૮-૦૦ થી ૧૦-૦૦ દરમિયાન જ ફોડી શકાશે. એ પણ ગ્રીન ફટાકડા. જોકે પ્રદુષણ જેવી જ દેશમાં બીજી અનેક સમસ્યાઓ છે, એ પણ દિવાળી સંબંધિત, તો એ અંગે પણ સુપ્રિમ કોર્ટ કંઈ માર્ગદર્શન આપે એવી અમારા જેવા સુપ્રિમ ચાહકોની અરજ છે.

સુપ્રિમના આ ચુકાદાથી અત્યારે લોકો ભડકેલા છે અને પોતાની ભડાશ સોશિયલ મીડિયા પર કાઢી રહ્યા છે. અમુક તો એવા સવાલ કરી રહ્યા છે કે હવે સુપ્રિમ મોહનથાળના ચોસલા કઈ સાઈઝના કરવા એ અંગે પણ ચોખવટ કરે. ભાઈઓ, કોર્ટો એમ નથી ચાલતી. કોર્ટમાં જાહેરહિતની અરજી સાથે તમારે લોકો મોહનથાળના ચોસલા મનફાવે એમ પાડે એનાથી જનસામાન્યને શું વાંધો છે તે જણાવવું પડે છે. તમારો કેસ મજબૂત કરવા માટે કહેવું પડે છે કે લોકોને મોહનથાળ બનાવતા આવડતું જ નથી. ક્યારેક એટલો ઢીલો બની જાય છે કે થીક શેકની જેમ જાડી સ્ટ્રોથી પીવો પડે છે. કેટલીક વખત ઘી નાખવામાં કંજુસાઈને લીધે જેર થઈ જાય એટલે ચવાણાની જેમ ફાકવો પડે છે. આના પુરાવા આપવા પડે તમારે. જેમ કે ગણિતમાં  કાચી સ્ત્રીઓ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ આકારમાં મોહનથાળ કાપી ના શકે ત્યારે કોણમાપક કે કાટખૂણીયુ વાપરતી નથી. આ અનિયમિત આકારને કારણે મોહનથાળ ખવડાવવાને બહાને છોકરાઓને ગણિતના દાખલા પણ નથી શીખવાડી શકાતા. દાખલા તરીકે: ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ એવા મોહનથાળનો બેઝ ૪ સેમીનો છે અને એક બાજુ બેઝ સાથે ૬૦ ડીગ્રી ખૂણો બનાવે છે અને બેઝને સમાંતર બાજુનું લંબ અંતર ૫ સેમી હોય તો ચતુષ્કોણની બીજી બાજુનું માપ શોધો. જો છોકરું આ કૂટપ્રશ્ન સોલ્વ કરી શકે તો જ મોહનથાળ ખાવા મળે. આમાં કોઈપણ એક વસ્તુ થઇ શકે – કાં માણસ મોહનથાળ ખાય, કાં એનું માપ કાઢે!

જોકે અમે માનીએ છીએ કે મોહનથાળ જેટલી જ અગત્યની મીઠાઈ કાજુકતરી છે. આ કાજુકતરીની જાડાઈ માત્ર ચાર થી પાંચ મીમી આવે છે. આ સંજોગોમાં આઠ-દસ પીસ ખાવ તો સંતોષ થાય છે. પરંતુ આઠ-દસ પીસ ઉપાડવામાં શરમ નડે છે. તમે હિમ્મત કરીને ઉઠાવી પણ લો તો લોકો તમારું ‘ફૂડ શેમીંગ’ કરે છે. અમદાવાદમાં તો પ્રસાદિયા પેંડાના પગલે હવે પાપડ જેટલી જાડાઈની કાજુકતરી બજારમાં આવે એ દિવસો દૂર નથી. આ સંજોગોમાં કાજુકતરીની જાડાઈ અંગે કોર્ટે નિર્દેશ આપવાની જરૂર છે. અમે તો ઓછામાં ઓછી એક ઈંચની કરવાની દરખાસ્ત કરીએ છીએ. વળી કાજુકતરી ઉપર આવતા ચાંદીના વરખના હોલમાર્ક કે એવા કોઈ સર્ટિફિકેટ સાથે એટેચ થવા જોઈએ જેથી ચાંદીના નામે એલ્યુમિનિયમ પેટમાં નથી જતું ને એની ખાતરી થાય. કાજુકતરીના દરેક પીસ પર એક્સપાયરી ડેટ છાપવી ફરજીયાત હોવી જોઈએ જેથી વાઘ બારશે ખરીદેલી કાજુકતરી તમને કોઈ દેવદિવાળીએ ન ખવડાવી જાય.

રંગોળી બાબતે પણ કોઈ વેવલાએ કોર્ટમાં જવા જેવું છે. આમ તો રંગોળી બનાવવી અને જોવી ગમે. પણ એ રંગોળી બતાવીને આપણને મુક્ત કરી દેતા હોય તો ગનીમત છે. અહીં તો રંગોળી કરનારના પપ્પા કે પતિ રંગોળીનું માર્કેટિંગ અને રાત્રે કેટલા વાગ્યા સુધી બેસીને રંગોળી કરી હતી એની દાસ્તાન આપણને  સંભળાવે. એમાં સ્વીટીએ બનાવેલું હરણ ભલે કૂતરા જેવું દેખાતું હોય, પણ ફરજીયાત વખાણવું પડે છે. બીજું કે પડોશીઓ ફ્લેટના દરવાજા આગળ સુપર બિલ્ટઅપ એરિયામાં સમાવિષ્ટ પેસેજમાં રંગોળી કરે તે પણ એક પ્રકારનું દબાણ જ છે. જેમ હાઈકોર્ટ મુનસીટાપલીને દબાણ દુર કરવા આદેશ આપે છે તેમ ફ્લેટોમાંથી આવી નડતરરૂપ રંગોળીઓ હટાવવા દબાણ ખાતાને ઝાડુ-તગારાથી સજ્જ કરવું જોઈએ. ક્યાં સુધી લંગડીઓ ભરીને કોઈના ઘરમાં ઘૂસવાનું? અને રંગોળીના નામે ફૂલ, કેરી, મોર, પોપટ અને દીવડાની ચીલાચાલુ ડિઝાઈનો બનાવવા ઉપર તો પ્રતિબંધ જ લાદી દેવો જોઈએ.

દિવાળીની સફાઈ વખતે માળીયામાં બેઠાબેઠા અમને માળિયાકર્મીઓની દયાજનક હાલતનો વિચાર આવ્યો. એક અંદાજ મુજબ દિવાળી પહેલાંના દિવસોમાં ભારતીય પતિઓની કુલ સંખ્યાના ૮૦% પતિદેવો કોઈ એક સમયે માળિયામાં હોય છે. આ પૈકી મોટાભાગનાને માળિયાની વિષમ પરિસ્થિતિ અને વાતાવરણમાં કામ કરવાનો પૂર્વઅનુભવ નથી હોતો. નથી એમને કોઈ પ્રકારની તાલીમ અપવામાં આવતી. કન્સ્ટ્રકશન સાઈટ ઉપર કામ કરતા મજૂરોની સલામતી માટે સરકારે કડક નિયમો બનાવેલા છે, પણ ગંજી-ચડ્ડીભેર માળિયામાં ચઢેલા માટીડાઓનું કોઈ ધણીધોરી નથી! ઘરમાં ખાઈ-પીને બકરકૂદી કરતા લઠિંગા જેવા દિકરા હોવા છતાં ઈરાદાપૂર્વક પતિને જ નિશાન બનાવવામાં આવે છે. માળિયાના કપરા ચઢાણ ચઢવા તૂટેલી-ફૂટેલી નિસરણી અને ડગુમગુ થતા ટેબલ ઉપર મુકેલા લોટના ડબ્બા જેવા ટાંચા અને તકલાદી સાધનો આપીને સફાઈના ઉત્તુંગ શિખરો સર કરવા માટે એમને ધકેલી દેવામાં આવે છે. માળિયામાં કામ કરનારાઓને તો  ખાણીયાઓનો દરજ્જો મળવો જોઈએ. પ્રત્યેક માળિયાકર્મીને બે જોડી કપડા, બે-ત્રણ કલાક ચાલે તેટલો નાસ્તો, ધૂળ પ્રતિરોધક માસ્ક, માથા ઉપર બત્તી સાથેની હેલ્મેટ, ગરોળી ભગાડવા માટે લાકડી અને પંખો-વેક્યુમ ક્લીનર જેવા સાધનો આપવા ફરજીયાત કરી દેવા જોઈએ. દિવાળીની સફાઈકામમાં સલામતીના ધારાધોરણોનો ભંગ કરનારનું દિવાળીનું શોપિંગ રદ કરવા સુધીના આકરા પગલા લઇ શકાય એવા કાયદા બનાવવાની તાતી જરૂર છે. આ પ્રકારની માગણી સાથે જો આંદોલન શરુ કરવામાં આવશે તો અમારા સહીત સેંકડો લોકો આમાં જોડાશે એની અમને ખાતરી છે. તમે પણ જોઈ રહ્યા વગર જોડાઈ જજો. આજે નહિ તો કદી નહિ.

મસ્કા ફન

સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પછી તમારે
ઈજ્જતના ભડાકા કરવા હોય તો
એ પણ રાત્રે ૧૦ વાગ્યા પહેલાં
કરી લેવાની તાકીદ કરવામાં આવે છે.     

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , | Leave a comment

સીલી મિસ્ટેક

Silly Mistakes

Photo courtesy: cdn.newsapi.com.au

ભૂલ દરેક કરે છે પણ જે પોતાની ભૂલ સ્વીકારે છે એની વાટ લાગી જાય છે.

મણાં એક બોર્ડની પરીક્ષામાં શિક્ષકો દ્વારા થતી સીલી મિસ્ટેકનો કિસ્સો બહાર આવ્યો છે. પેપરના ટોટલ કરવામાં ગજબની ભૂલ પકડાઈ. અંદર ૮ માર્ક હોયને બહાર ૮૦ બોલે. બીજા કિસ્સામાં ૧૧ વત્તા ૧૧ વત્તા ૧૧ વત્તા ૧૧ નું ‘કુલ’ ટોટલ ૧૧ થયું. વળી એક કિસ્સામાં ૧૭ ના ૭૧ થઈ ગયા. અહીં કોકને લોટરી લાગી. કોકની ધોલાઈ થઈ. પણ આપણા લોકોની મહાનતા જુઓ કે જેના ૮ ના ૮૦ થયા એ ફરિયાદ કરવા નથી આવતું કે ‘મારો છોકરો તો ૮૦ લાવે જ નહીં, ફરી ચેક કરો!’

એવું કહેવાય છે કે માણસમાત્ર ભૂલને પાત્ર. ભૂલ દરેક કરે છે પણ જે પોતાની ભૂલ સ્વીકારે છે એની વાટ લાગી જાય છે. ભૂલ બીજાને માથે થોપી દેવી એ પણ એટલું જ સ્વાભાવિક છે એવું અમારો કોર્પોરેટ અનુભવ કહે છે. પણ બોર્ડમાં પેપરચેકિંગ કરનારની જવાબદારી નક્કી થયેલી હોય છે. વળી શિક્ષકે ઉત્તરવહી પર સહી પણ કરવાની હોય છે. એટલે પેલું ગુરમહેર કૌરના ‘પાકિસ્તાન ડીડ નોટ કિલ માય ફાધર, વોર ડીડ’ જેવું અહીં ન ચાલે કે ‘ટોટલની મિસ્ટેક મેં નથી કરી, મારી પેને કરી છે’. ત્યાં ગુરમહેરની તરફેણમાં તો ઘણા આવી ગયા હતા, પણ અહીં ટોટલ મિસ્ટેક થાય તો તમારો બચાવ કરવા કોઈ લિબરલ નથી આવવાનું. નથી કોઈ સુપર લિબરલ સિનીયર રાજકારણી ‘લોન્ડો સે ગલતી હો જાતી હૈ’ કરી તમારું ઉપરાળું લેવા આવવાનો. આમાં તો ફૂલની પાંખડી જેટલું જે મહેનતાણું મળે છે એ પણ કપાઈ જાય છે!

જે ડાળ ઉપર ઉપર બેઠા હતા એ જ ડાળ કાપવાની સીલી મિસ્ટેકને કારણે કાલીદાસનાં લગ્ન રાજકુંવરી સાથે થયા હતા એવી કિંવદંતિ છે. માળવાની વિદુષી કુંવરી વિદ્યોત્તમાંએ વિદ્વાનને પરણવાની હઠને લઈને દરબારના ઇન-હાઉસ વિદ્વાનોનું અપમાન કર્યું હતું. આ વિદ્વાનોએ એને પાઠ ભણાવવા માટે કુંવરીના લગ્ન બેવકૂફ જણાતા કાલીદાસ સાથે કરાવી દીધા. એ પછી જે બન્યું એ ઈતિહાસ છે, પણ એ સીલી મિસ્ટેકથી કાલિદાસના ‘અચ્છે દિન’ આવી ગયા હતા.

ધૂની માણસો સીલી મિસ્ટેક કરે ત્યારે એ વિચક્ષણમાં ખપે છે. દેખાવે લઘરવઘર અને વિચિત્ર હરકતો કરનાર કાંતો ચક્રમ અથવા જીનીયસ લેખાય છે. ભૂલેચુકે આપણે આઇન્સ્ટાઇન જેવી હેર-સ્ટાઈલ રાખીને ફરીએ તો કોક આપણને સોની નોટ પકડાવી ને કહે કે ‘લે ભઈ હમણાં ને હમણાં વાળ કપાઈ આય, રૂપિયા હું આલું છું’. ન્યુટને પોતાની પાળેલી નાની અને મોટી બે બિલાડીઓના આવવા-જવા માટે અલગ સાઈઝના બે બાકોરા રાખ્યા હતા. આમાં દરેક બિલાડીઓને આવવા-જવા માટે પોતપોતાનું આગવું કાણું મળી રહે તેવો ન્યુટનજીનો ઉચ્ચ આશય હશે, પરંતુ ઇતિહાસમાં આ ન્યુટનની સીલી મિસ્ટેક ગણાય છે.

ક્યારેક એક વ્યક્તિની સીલી મિસ્ટેક બીજી વ્યક્તિ માટે છટકબારી બની જતી હોય છે. સારા માર્ક લાવીને પાસ થવા માટે ઉંચી ફી ભરીને કોચિંગ ક્લાસમાં દાખલ કરાયેલા જીગાભ’ઈ ફેલ થાય ત્યારે ક્લાસના સર ‘તમારો જીગ્નેશ આમ તો સોમાંથી સો લાવે એવો છે, પણ કોણ જાણે કેમ પરીક્ષામાં સીલી મિસ્ટેક કરી આવે છે’ કહીને છટકી જતા હોય છે.

દેખીતી રીતે જ બેવકૂફીભરી જણાતી ભૂલ કોઈ જાણી જોઇને તો ન જ કરે, પણ થઇ જતી હોય છે. આવી ભૂલોનું પ્રેમ જેવું છે. જેમ ફિલ્મોમાં ગાઈ વગાડીને કહેવામાં આવે છે કે ‘પ્યાર કિયા નહિ જાતા હો જાતા હૈ’ એમ જ સીલી મિસ્ટેક્સ જાણી જોઇને કરવામાં આવતી નથી.

ક્યારેક દેખીતી રીતે ‘સીલી મિસ્ટેક’ લાગતું પગલું ‘સ્માર્ટ મુવ’ નીકળે છે. ૨૦૦૭ની T20 વર્લ્ડકપની ફાઈનલની છેલ્લી ઓવરમાં ૬ બોલ બાકી હતા અને ૧૩ રન કરવાના હતા. પાકિસ્તાનની છેલ્લી વિકેટ રૂપે મિસબાહ સ્ટ્રાઈક પર હતો. એ વખતે કેપ્ટન ધોનીએ પાછળથી સ્માર્ટ મુવ ગણાયેલો પણ એ વખતે સીલી મિસ્ટેક લાગે એવો નિર્ણય લઈને જોગીન્દર શર્માને કે જેની લાઈન-લેન્થના ઠેકાણા નહોતા એને આખરી ઓવર આપી. એમાં એક વાઈડ બોલ અને પછી મિસબાહે સિક્સર ઠોકી એટલે જોગીન્દરની સાથે ધોનીને પણ ગાળો પડી. પણ સીલી મિસ્ટેક્સ માટે જાણીતા મિસબાહભાઈને કુમતિ સુઝી ને ઓફ સ્ટમ્પથી ખાસ્સા  બહાર પડેલા બોલને સ્કૂપ કરીને ડીપ ફાઈન લેગ બાજુ સિક્સર ફટકારવા ગયા, અને શ્રીસંતના હાથમાં ઝલાઈ ગયા!

મિસ્બાહને પણ આંટી જાય એવો કિસ્સો થોડા દિવસ પહેલાં જ બન્યો! ઓસ્ટ્રેલીયા સામેની મેચમાં પાકિસ્તાની બેટ્સમેન અઝહર અલી ભ’ઈ એ બોલ બાઉન્ડ્રી સુધી પહોંચે એવો શોટ તો માર્યો પણ બોલ બાઉન્ડ્રીની સાવ પાસે જઈને ગ્રાઉન્ડની અંદર જ અટકી ગયો! આ બાજુ અઝહર ભ’ઈ ચોગ્ગો સમજીને એમના પાર્ટનર સાથે પીચની વચ્ચોવચ વાતોએ વળગ્યા. દરમ્યાનમાં બાઉન્ડ્રી પરથી થ્રો આવ્યો અને વિકેટકીપરે ચકલાં ઉડાડી દીધા! મેચ પછી અઝહરે એના ભાંગ્યા તૂટ્યા ઇંગ્લીશમાં એટલું જ કહ્યું કે મારી આ સીલી મિસ્ટેકના લીધે મને હમેશા યાદ રાખવામાં આવશે.

ભૂલ નામનો છોડ દરેક પ્રકારની માટી અને વાતાવરણમાં ઉગે છે. ગાંધીજીએ પણ ભૂલો કરી હતી. અમે પણ કરીએ છીએ. તમે પણ કરતા હશો. આપણે અંદર ખોલવાનો હોય એ દરવાજાને બહાર ધક્કો મારતા હોઈએ છીએ. પેનડ્રાઈવ પહેલી વખત તો ખોટી જ નાખીએ છીએ. ગર્લફ્રેન્ડને મોકલવાનો મેસેજ બૉસને મોકલી દઈએ છીએ. નાડુ ડાબી તરફને બદલે જમણી તરફ ખેંચાઈ જાય એમાં બીજો છેડો નેફામાં ગરકાવ થઈ જાય છે. થોડીક તકેદારી રાખીએ તો આવી ભૂલો નિવારી શકાય છે. જોકે આપણા પૂર્વજોએ થોડી તકેદારી રાખી હોત તો આપણે હોત કે કેમ એ જ સવાલ છે!

ચિંતકો એમ કહે છે કે ભૂલ થાય તો સુધારી નાખવી જોઈએ. એટલે જ પેન્સિલના પાછળના છેડે ઈરેઝર લગાડેલું હોય છે. પરંતુ બીજા એક ચિંતક એમ પણ કહે છે કે પેન્સિલ પૂરી થાય એ પહેલે ઈરેઝર પૂરું થાય એટલી પણ ભૂલો ના કરવી જોઈએ. સ્વાભાવિક છે ચિંતકોને આપણી ખરેખર ચિંતા નહીં હોય એટલે જ આવી વિરોધાભાસી સલાહો આપતા હશે.

મસ્કા ફન

સાધક : બાપુ, કોઈ સુંદર છોકરીનો હાથ મેળવવા માટે શું કરવું જોઈએ?

બાપુ: કોઈ મોલની બહાર ટેબલ મુકીને મહેંદી મુકવાનું કામ શરુ કરી દે વત્સ.

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , , , | Leave a comment

પાણીપૂરી પર પ્રતિબંધ નથી …

Pani Puri

પાણીપૂરી પર પ્રતિબંધ નથી! આ વાક્ય ‘ઈશ્ક પર જોર નહિ’ જેવું ભલે લાગે પણ તાત્વિક રીતે બંને પાછળનો ભાવ એક જ છે. માણસને અને એમાં પણ મહિલાઓને પાણી પૂરી ખાતા કોઈ રોકી શકે એમ નથી. દેન છે કોઈની કે એના હાથમાંની પૂરીને કોઈ હાથ અડાડે? ચાહે આંધી આયે, તૂફાન આયે, ભૂચાલ આયે … પૂરી સે એક બૂંદ ન છલકે અગર છલકે તો કાયદે સે ઉન કે મુંહ મેં છલકે. સોરી, એકદમ બચ્ચન સાહેબ યાદ આવી ગયા.

હા, તો વડોદરામાં કમળો, કોલેરા અને અન્ય રોગચાળા માટે કારણભૂત હોવાની શંકાથી પાણીપૂરીના વેચાણ ઉપર પર હંગામી ધોરણે પ્રતિબંધ મુકાયો હતો. કાયમી પ્રતિબંધ મુકાય તો દારૂબંધી અને ઇન્ટરનેટબંધી પછી ગુજરાતનો આ ત્રીજો મોટો પ્રતિબંધ ગણાશે. કેટલાય મહિલા સંગઠનો આને મહિલા વિરોધી નિર્ણય ગણાવે છે અને નારીઓના આ કુદરતી અધિકારની રક્ષા માટે મહિલા આયોગ દરમ્યાનગીરી કરે એ માટે ચક્રો ગતિમાન કર્યા હોવાનું પણ જાણવા મળે છે. તો પુરુષ સંગઠનો અને વોટ્સેપ સેના દારૂબંધી પછી પાણીપુરી બંધીને સ્ત્રી-પુરુષ સમાનતાની દિશામાં અગત્યનું પગલું ગણાવે છે. જોકે ૧૦ રૂપિયાનો સવાલ એ થાય છે કે પાણીપુરી બંધ થવાથી પુરુષોનો હરખ કેમ સમાતો નથી?

કોઈપણ પ્રકારે સ્ત્રીઓના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનવું એ પુરુષસહજ વૃત્તિ છે. આ એક કારણ છે કે જેને લીધે પુરુષો પાણીપુરીવાળા ભૈયાથી બળે છે. અહીં ભૈયો એ હરીફ છે. ભૈયા અને પાણીપુરીની લારીની આસપાસ ટોળે વળતી સ્ત્રીઓનું દ્રશ્ય કોઈ પણ પુરુષ માટે ઈર્ષાકારક છે. મોટા ભાગના પુરુષો આવા ભૈયા, ટેલર્સ, અને મહિલાઓને કોસ્મેટીક્સ અને હોઝિયરી વેચતા વેપારીઓની છુપી ઈર્ષ્યા કરતા હોય છે. ઘરમાં પતિને આંખને ઇશારે નચાવતી માનુની હાથમાં પ્લેટ પકડીને ધીરજપૂર્વક પોતાના વારાની રાહ જોતી ચુપચાપ ઉભી હોય એવો પ્રભાવ ઉભો કરવો પતિવર્ગ માટે સ્વપ્નવત છે.

ઘણી સ્ત્રીઓ પાણીપુરીની ક્વોલીટીથી, ખાસ કરીને પાણી અને ચણા-બટાટાની લુગદીથી, સંતૃષ્ટ ન હોઈ ઘેર જાતે પાણીપુરી બનાવે છે. એમાં પૂરી બહારથી લાવે અને બાકીનું ઘેર બનાવે છે. પણ ભોગેજોગે પૂરી લાવવાના અંદાજમાં જો ગડબડ થાય, તો ઘરમાં પાણીપુરી સપ્તાહ ઉજવાઈ જાય છે. મહદઅંશે તો પાણી વધે અને પુરીઓ ખલાસ થઇ જાય એટલે બીજા દિવસે ફક્ત પૂરીઓ લાવવામાં આવે છે. બીજી બેઠક પછી વધેલી પૂરીઓના પ્રમાણમાં પાણી ન વધે એટલે ત્રીજા દિવસે પાણી, ફુદીનો અને તૈયાર મસાલો નાખીને મહેફિલ જમાવવામાં આવતી હોય છે. આશ્ચર્યજનક રીતે ત્રીજા દિવસની પાણીપૂરીને શ્રેષ્ઠ જાહેર કરવામાં આવે છે, કારણ કે એના સ્વાદનું ફાઈન-ટ્યુનીંગ થયેલું હોય છે.

પૂરીઓ ઘણી વધારે આવી ગઈ હોય તેવા કિસ્સામાં પહેલા દિવસે પાણીપુરી, બીજા દિવસે સેવપૂરી, ત્રીજા દિવસે દહીપુરીની લહેજત માણવામાં આવે છે. ચોથા દિવસે ભાઈ ઘેર ફોન કરીને પૂછી લે છે કે ‘ઘેર પાણીપૂરી પૂરી થઈ કે નહીં?’ અને જવાબ જો ‘ના’ આવે તો ‘આજે મારે પાર્ટી સાથે એકાએક બહાર ડીનરનું નક્કી થયું એટલે ચેક કરવા ફોન કર્યો કે ઘેર બગડે એમ તો નથી ને’, કહી બહાર જમીને ઘેર આવે છે. બીજી સવારે ઓફિસ જતા પહેલા પાછો ફ્રીજ અને ડબ્બા ચેક કરીને જાય છે કે ‘પૂરી પૂરી થઈ કે નહીં’. આવું છેલ્લી પૂરી સુધી ચાલતું હોય છે. મનુષ્યની આ વૃત્તિને લઈને જ રાત્રે વાળુ માગવા આવનારને કદી પાણીપૂરી ખાવા મળતી નથી.

કોઈપણ સ્ત્રી ઘેરથી પાણીપુરી ખાવા જાઉં છું એમ કહીને નીકળતી નથી. પોતાના વ્હાલા સ્વજનોને મુકીને એકલા એકલા પાણીપૂરી ખાવાનો એનો ઈરાદો પણ હોતો નથી. છતાં સોલો શોપિંગ ટ્રીપ, શાકમાર્કેટ કે બ્યુટીપાર્લર તરફ ઉદ્ભવેલી ટ્રીપ ફંટાઈને પાણીપુરીની લારી તરફ કેમ વળી જાય છે એનું કારણ મનોવૈજ્ઞાનિકો અને મનોચિકિત્સકો આજ દિન સુધી શોધી શક્યા નથી. પતિને તડ અને ફડ મોઢા પર કહી દેવામાં વાર ના લગાડતી સ્ત્રી પાણીપુરી ખાવાની વાત પતિથી શું કામ છુપાવે છે તે સમાજશાસ્ત્રીઓ માટે પણ મોટો કોયડો છે.

શહેરમાં ટ્રાફિકના અનેક પ્રશ્નો શાકમાર્કેટ આસપાસ ફરતી ગાયો અને પાણીપુરીવાળાની આસપાસ એકત્ર થતી સ્ત્રીઓના ટુ વ્હીલર્સને કારણે થાય છે. રાત્રે ધંધો વધાવ્યા પછી લારીની નજીકમાં જ ઢોળવામાં આવતું ડીશો ધોયેલું પાણી આમ તો ગંદકી જ કરે છે પરંતુ કદાચ એમાંથી ઉઠતી પાણીપૂરીની વિશિષ્ઠ ગંધ બીજા દિવસે પણ ગ્રાહકોને આકર્ષતી હશે.

એક જમાનામાં કુવે કે નદીએ પાણી ભરવા જવાને બહાને સ્ત્રીઓને ઘરની બહાર નીકળવા મળતું. એટલે જ જયારે ઘેર-ઘેર નળ દ્વારા પાણી આપવામાં આવ્યું ત્યારે અમુક ઠેકાણે એનો વિરોધ પણ થયો હતો. હવે નર્મદા યોજના જેવી યોજનાઓને કારણે જયારે પાણી ઘેર ઘેર પહોંચી ગયું છે ત્યારે સ્ત્રીઓ, ખાસ કરીને ગૃહિણીઓ, માટે ઘરની બહાર જવા માટે પાણીપુરી એ એક મજબૂત કારણ છે. આમાં પાણી લેવા જવાની પરમ્પરાનું સાતત્ય પણ જળવાઈ રહે છે. આમાં પાણી ભરેલી પૂરી માથે મુકીને મલપતી ચાલે ઘરે આવવાનું હોતું નથી એટલો જ ફેર. પાછું દસ રૂપિયા જેવી સામાન્ય રકમ કોઈને પણ પોસાય છે. સૌથી અગત્યનું જીભનો ચટાકો પૂરો થાય એ છે.

હજુ પણ મોટેભાગે રસોઈનું કાર્ય સ્ત્રીઓ જ સંભાળે છે. ક્યાંક સસરાના પાઈલ્સ ને ક્યાંક સાસુના અલ્સરને કારણે સકારણ અથવા અકારણ સ્વાદ વગર બનતી રસોઈ પાણીપુરીની જરૂરિયાત ઉભી કરે છે. અવારનવાર શાકમાર્કેટ કે ખરીદી કરવા જતી સ્ત્રીઓને પાણીપૂરી ખાવાનો મોકો આસાનીથી મળી રહે છે. આમ એમની લાલસા સમયાંતરે સંતોષાતી રહેતી હોઈ ઘેર પાણીપૂરી બનાવવાનો કાર્યક્રમ પાછો ઠેલાતો રહે છે, જેને લીધે પુરુષવર્ગ પાણીપૂરીથી વંચિત રહી જાય છે. પરંતુ અમારું અનુમાન છે કે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ન મુકાય તો પણ સ્વચ્છતાના દુરાગ્રહના કારણે લારીની પાણીપુરી એનો અસલ સ્વાદ ગુમાવશે અને ઘેર પાણીપૂરી બનાવવાનું ચલણ વધશે. એટલે જ આ પ્રતિબંધને લઈને પુરુષવર્ગ ખુબ જ ઉત્સાહિત જણાય છે. તથાસ્તુ.

મસ્કા ફન
ખુમચાવાળા ભૈયાનો મોભો સાકીથી કમ ન આંકવો કારણ કે
શરાબના તલબગારો સાકી પર આટલી હદે ફિદા નથી હોતા!

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , , | 3 ટિપ્પણીઓ

સાંવલી બગલ

Saanvli Bagalજ્યારે જયારે હું અવકાશ તરફ મંડાયેલી ડીશ એન્ટેના જોઉં છું ત્યારે ત્યારે મને સેલ્ફી લેતી વખતે અફાટ આકાશ તરફ તકાયેલી બગલ યાદ આવે છે. ડીશ એન્ટેના તો અવકાશી સેટેલાઈટ તરફથી આવતા સિગ્નલ ઝીલવા માટે ગોઠવવામાં આવે છે. જયારે બગલથી કોઈ સિગ્નલ ઝીલવાના હોતા નથી. એ માત્ર સેલ્ફી ઝડપવાની ક્રિયાની આડ પેદાશ છે. પણ એના લીધે આજ દિન સુધી જે બગલો ગુમનામીના અંધકારમાં ગરક હતી એ હવે મુક્ત હવામાં શ્વાસ લઇ રહી છે. એ હકીકત છે.

સામાન્ય રીતે વસ્ત્રોના આવરણ નીચે રહેનારો આ વિસ્તાર ખુલ્લામાં આવ્યો એના મૂળ કારણો તો ભૂગોળમાં આપેલા જ છે. પરીક્ષામાં પાંચ માર્કની ટૂંકનોંધ પૂછાય તો તમે લખી શકો કે ભારત સમશીતોષ્ણ કટિબંધમાં આવેલો પ્રદેશ છે. આપણે ત્યાં લગભગ આઠ નવ મહિના ગરમીનું સામ્રાજ્ય રહે છે. ઉપરાંત આજકાલ ડુડ ગણાતા લોકો બાયસેપ્સ બતાવવા માટે અને કન્યાઓ બોલ્ડ દેખાવા માટે બાંય વગરના કપડા પહેરે છે. કન્યાઓમાં બાંય વગરની કુર્તી, ટોપ અને બ્લાઉઝ પ્રચલિત છે. જયારે બાંય વગરના લેંઘા, પેન્ટ કે શર્ટની ફેશન હજી આવી નથી એટલે છોકરાઓ પણ બાંય વગરના ટીઝ કે પછી કેવળ ગંજી પહેરીને ફરી રહ્યા છે. એમાં ફ્રન્ટ કેમેરા સાથેના મોબાઈલનું આગમન થયું પછી તો બગલોએ આકાશ ભણી મીટ માંડી છે. વગેરે વગેરે …

Feelings August 2018

To read this article and other columns, news, discussion on current topic online, click on this link: https://www.feelingsmultimedia.com/august-2018/

આમ તો કોઈની પણ બગલ એ જે તે વ્યક્તિનો અંગત વિસ્તાર છે. ખુલ્લા પ્લોટના માલિકની જેમ એ વિસ્તારના માલિકને પણ એની સાથે મેઇન્ટેનન્સ સિવાય બીજી કોઈ લેવાદેવા હોતી નથી. પણ જેમ કોઈ વ્યક્તિ નેતા કે અભિનેતા બની જાય પછી એ જાહેર જીવનનો એક ભાગ બની જાય છે; એમ સેલ્ફી લેવા માટે હાથ ઉંચો કર્યા પછી બગલ એ જાહેર સ્થળનો ભાગ બની જાય છે. એટલે જ હવે વ્યક્તિએ પોતાની બગલ બાબતે ગંભીર થવાનો સમય આવ્યો છે. આજ દિવસ સુધી જ્યાં માત્ર સાબુ અને હાથ જ પહોંચી શકતા હતા એ વિસ્તાર હવે સમાજની નજર નીચે આવ્યો છે. અમારી તો માગણી છે કે સ્વચ્છ ભારત અભિયાનને આ સેલ્ફીબાજોની બગલ સુધી લંબાવવું જોઈએ. જાહેર સુખાકારી માટે પણ એ એટલું જ જરૂરી છે. સીધી વાત છે તમે મોલમાં મહાલવા ગયા હોવ તો આસપાસના લોકો પણ કંઈ ‘આપકી મહેકી હુઈ બગલ કી ખુશબુ’ લેવા નથી આવ્યા હોતા.

અત્યાર સુધી તો આ શરીરના આ ભાગની દરકાર લેવા માટે ડીઓડરન્ટ સ્પ્રે અને લેસર ટ્રીટમેન્ટ સિવાય બીજી કોઈ પ્રોડક્ટ કે પ્રોસીજરનો વિકાસ થયો નથી. પણ હવે આ વિસ્તાર કોસ્મેટીક ઇન્ડસ્ટ્રીના દાયરામાં આવી જ ગયો સમજો. બગલ સ્વરૂપે કોસ્મેટિક પ્રોડકટસ માટે એક આખું નવું ક્ષેત્ર ખુલ્યું છે. શક્ય છે કે ટૂંક સમયમાં જ આપણને ટીવી ઉપર ‘બગલ કી ત્વચા કી નમી’, ‘કાંખ કે ગોરેપન કા રાઝ’ અને ‘અન્ડર આર્મ કી ત્વચાકી દેખભાલ’ને લગતા કાર્યક્રમો અને ટીવી કોમર્શીયલ્સ જોવા મળી શકે. બગલના કીટાણું માટે તો અત્યારે એ લોકો આપણી મેથી મારી જ રહ્યા છે પણ પછી ‘બદબુદાર  બગલ’ને લઈને ડીપ્રેસનમાં આવી ગયેલા કોઈ જાડિયાને કહેતા સાંભળશો કે “મૈ બહોત પરેશાન થા. મેરી હર સેલ્ફી મેં મૈ અકેલા હી હુઆ કરતા થા. જબ ભી મેં સેલ્ફી કે લિયે હાથ ઉપર કરતા થા તબ મેરે સબ દોસ્ત ભાગ જાતે થે. અબ મૈ ખુશ હું. ક્યોં કી અબ મેરે પાસ હૈ બગલ બહાર લોશન. સિર્ફ સાત દિન મેં બાગલીસ્તાન મેં બહાર!’ ‘ધૂપ સે બગલ કી સુરક્ષા’ બાબતે પણ આપણને સજાગ કરવામાં આવશે. સફેદ એપ્રન પહેરેલી મોડેલ આપણને તતડાવશે કે ‘ઉત્તરાયણના દિવસે આખો દિવસ તડકામાં સેલ્ફીઓ લઇ લઈને તમે તમારી બગલની શું હાલત કરો છો! તાપથી બચવા માટે માથા ઉપર કેપ અને આંખ ઉપર ગોગલ્સ પહેરો છો અને બગલ માટે કંઈ નહિ? અમારું બગલ વિલાસ ક્રીમ એક માની જેમ આપની બગલની સંભાળ લેશે અને એને બચાવશે અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોથી.’ એ લોકો સેલ્ફી સ્ટીક મેન્યુ ફેકચરર સાથે કોલાબોરેશન કરશે પછી તો સેલ્ફી સ્ટીક વડે ફોટો ક્લિક કરતી વખતે સ્ટીકના બીજા છેડેથી બગલ તરફ પરફ્યુમનો ફુવારો છૂટે એવા મોડેલ પણ બજારમાં આવશે.

બસ, હવે કલ્પનાનું ગધેડું આટલે જ અટકાવીએ. આ બધું પુરાણ કરવાનું કારણ એટલું જ કે અત્યાર સુધી અગોચર રહેલા આ વિસ્તારોની જમીની હકીકત જોઇને અમે ચોંકી ઉઠ્યા છીએ. એટલે અમારી આજીજી ભરી વિનંતી છે કે શરીરના આ અગત્યના વિસ્તારને જો તમે સરકારી ખરાબાની જમીનની જેમ ટ્રીટ કરતા હોવ તો પ્લીઝ આખી બાંયના કપડા પહેરવાનું રાખજો. કમસે કમ સેલ્ફી લેતી વખતે તો ખાસ. સમાજ માટે તમે આટલું તો કરી જ શકો.

सुन भाई साधो …

“પાંચસો ગ્રામ દાળવડા આપો ને”
“ખાવાના છે?”
“ના. સોસાયટીવાળા ભેગા થઈને દાળવડાથી મારદડી રમવાના છીએ”

—–X—–X—–

Posted in कहत बधिरा... | Tagged , , , | 2 ટિપ્પણીઓ

અમદાવાદનું ભજીયા-દાળવડા કલ્ચર

દાળવડા લારીથી આગળ વધી નથી શક્યા જયારે ભજીયાવાળા પાછળ આખું ઇન્કમટેક્સ ડીપાર્ટમેન્ટ લાગેલું છે

વરસાદ વિના અઠંગ દાળવડાબાજો દાળવડાને સુંઘે પણ નહિ. આર્દ્રા નક્ષત્ર બેસે,
કેરી ખાવાનું બંધ થાય અને ખાસ તો વરસાદ પડે પછી જ દાળવડાની મહેફીલો મંડાય

Dalvada Cultureમદાવાદમાં દશેરાએ ફાફડા જલેબી અને ચોમાસું આવે એટલે ભજીયા-દાળવડાની દુકાનો પર લાઈનો લાગે છે. સામાન્ય રીતે જયારે સપ્લાય કરતા ડિમાંડ વધે ત્યારે લાઈન લાગે. મફત ન મળતું હોય છતાં લાઈન લાગતી હોય એવું સુરતમાં તો બને, હવે અમદાવાદમાં પણ બનવા માંડ્યું છે એની નવાઈ છે.

અમદાવાદની દાળવડા સંસ્કૃતિના પ્રસારમાં પશ્ચિમ અમદાવાદનો ફાળો વિશેષ રહ્યો છે. અમદાવાદમાં દાળવડાની પહેલી લારી ક્યારે શરુ થઈ અને કોણે કરી, એ જાણવું હોય તો તમે ખોટી જગ્યાએ આવી ગયા છો. અમે ગુગલ કે બીજેથી ઉઠાવેલી વાસી વાતોને ફરી તળીને પીરસવામાં નથી માનતા. અમે પેલ્લા ઘાણના લેખક છીએ. ચોખવટ પૂરી. જેમ મનુષ્ય યોનિમાં કરોડો લોકો જન્મ લે છે પરંતુ એમાંથી સો-બસો જ પોતાનું નામ કરી જાય છે, એમ દાળવડા બનાવનારા ઘણા હશે, પણ દાળવડા તો ખાડાના જ – આવી માન્યતા અમદાવાદીઓ રાખે છે, ખાસ કરીને પશ્ચિમ અમદાવાદવાસીઓ. જેમ સારા અને ખરાબ માણસો એમના વર્તનથી આપોઆપ ઓળખાઈ આવે છે, એમ સારા દાળવડા અને ખરાબ દાળવડા દુકાન પર લાઈન લાગે છે કે નહીં તે જોવાથી આપોઆપ ઓળખાઈ આવે છે. નેતાના ભાષણમાં દમ ના હોય છતાં એની સભામાં ભીડ થતી હોય એવું બને, પણ દાળવડામાં દમ ના હોય તો એની દુકાન પર લાઈનો નથી લાગતી.

મનુષ્યો માટે એવું કહેવાય છે કે જોડીઓ સ્વર્ગમાં બને છે પણ દાળવડા અને ભજીયાના કારીગરો આ બાબતે ભગવાનથી જુદા પડે છે. દાળવડાને કોની સાથે પેર કરવા અને ભજીયાને કોની સાથે પરણાવવા એ કારીગર નક્કી કરે છે. સામાન્ય રીતે દાળવડા સાથે તળેલા મરચાં અને ડુંગળી આપવાનો રીવાજ છે. કઢી, આમલીની ચટણી કે પપૈયાના સંભારા સાથે દાળવડા પીરસનાર કારીગર કુંભીપાક નામના નરકને પામે છે જેમાં યમના દૂતો નારકીઓને પકડીને તપાવેલા વાસી-ખોરા તેલમાં નાખે છે. ટૂંકમાં મફતમાં મળતું હોય તો દીવેલ પણ પી જાય એવા અમદાવાદની તાસિર દાળવડાના કારીગરને ખબર હશે અને એથી જ એ લોકો મરચાં અને ડુંગળી જેવા તામસી અને એકલા ન ખવાય એવા તત્વોનું દાળવડા સાથે પેકેજીંગ કર્યું છે. બાકી ફાફડા સાથે કઢી મફત મળતી હોવાથી વાડકીમાં કાઢી કાઢીને લોકો પી જાય છે. પપૈયાનું છીણ હોય તો એનો પણ બુકડો ભરી જાય. પણ તળેલા મરચાં તો એક દાળવડા સાથે એકથી વધારે ન જાય, નહીતર બીજા દિવસે પસ્તાવો થાય!

ભજીયા સાથે શું આપવું એ ચણાના લોટના આવરણ નીચે શું છે એના પરથી નક્કી થાય છે. મરચાના ભજીયા સાથે મરચા અને કાંદાના ભજીયા સાથે સમારેલી ડુંગળી આપવી એ ખાતર ઉપર દીવેલ જેવું ગણાય. મરચાની તીખાશ ન લાગે એ માટે મરચાના ભજીયા સાથે આમલીની ચટણી આપવાનો રીવાજ છે. બટાકાની પતરીના ભજીયા કોઈની કંપનીના મોહતાજ નથી. એટલે જ બટાકાના ભજીયા અને બટાટાવડા ભોજનની થાળીમાં સ્થાન પામે છે. તમને ભોજન સમારંભના મેનુમાં ભજીયા મળી આવશે પણ દાળવડા શોધ્યા નહિ જડે. દાળવડાના પાછા ટાઈમિંગ હોય છે. આર્દ્રા નક્ષત્ર બેસે, કેરી ખાવાનું બંધ થાય અને ખાસ તો વરસાદ પડે પછી જ દાળવડાની મહેફીલો જામે છે. વરસાદ વિના અઠંગ દાળવડાબાજો દાળવડાને સુંઘે પણ નહિ. આ જ કારણથી અકડુ પ્રકૃતિના દાળવડા લારીથી આગળ નથી વધી શક્યા, જયારે ભજીયાવાળા પાછળ આખું ઇન્કમટેક્સ ડીપાર્ટમેન્ટ લાગેલું છે. પન ઈન્ટેન્ડેડ.

દાળવડાતુર વ્યક્તિએ લાઈનમાં ઉભા રહી દાળવડા તળાતાં, જોખાતા અને પડીકે બંધાતા જોવા સિવાય બીજું કંઈ કરવાનું હોતું નથી. બાકી હોય એમ લાઈનમાં પણ મોટે ભાગે પુરુષો જ હોવાથી બીજી કોઈ રીતે ટાઈમપાસ થઈ શકતો નથી. આ સંજોગોમાં બળેલા તેલના રગડાથી મઢેલી તેલની કઢાઈ અને સદ્યતલિત (નવો શબ્દ જન્મ્યો છે) એટલે કે તાજા તળેલા દાળવડા તરફ જ બધાની નજર હોય છે. કઢાઈની પાછળ કરડા મોંવાળા, લાઈનથી કદી ન કંટાળતા રવજીભાઈ, ધનજીભાઈ, કે રમણભાઈ બેઠેલા હોય છે જે ભાગ્યે જ વાચાળ હોય છે. બીજા કેટલાય ધંધામાં ધંધાર્થી ચાલુ કામકાજે તમારી સાથે વાતો કરે, હસી-મજાક કરે. પરંતુ દાળવડા વેચનાર માટે બીઝનેસ મીન્સ બિઝનેસ. દાળવડા વેચનાર ફર્સ્ટ-ઇન-ફર્સ્ટ આઉટ (ફીફો) અથવા ટોકન સિસ્ટમ પ્રમાણે રૂપિયા પહેલા આપનારનું પડીકું પહેલું બાંધે છે. આ બતાવે છે કે દાળવડાનો ધંધો કરનાર મેનેજમેન્ટના સિદ્ધાંતો બરોબર જાણે છે.

જેમ દારૂના પીઠામાં દૂધ ન મળે, એમ દાળવડા વેચનારા જવલ્લે જ ભજીયા વેચતા હોય છે. માર્કેટિંગમાં ભલે ‘રાઈટ પ્રોડક્ટ મિક્સ’ શીખવાડવામાં આવતું હોય, પણ આ લોકોને દાળવડા પર એટલી શ્રધ્ધા હોય છે કે એક જ પ્રોડક્ટ પર સાત પેઢીઓ ચાલી જાય છે. એ રીતે દાળવડાએ ‘એકલા ચાલો એકલા ચાલો એકલા ચાલો રે …’ ને સાર્થક કર્યું છે. બર્ગર, સેન્ડવીચ, કે આઈસ્ક્રીમની દુકાનમાં પ્રોડક્ટના જાતજાતના કલરફૂલ ફોટા લાગેલા હોય છે. પરંતુ દાળવડાની દુકાનમાં હનુમાનજી કે મહાદેવજી જેવા કોક એકાદ દિવાલ પર મરકતા બેઠા હોય કાં કાળી ટોપી પહેરેલા લારીના સ્થાપકનો ફોટો હોય. બાકી દાળવડા વેચવા તમારે પ્રોડક્ટ ફોટોગ્રાફી નથી કરાવવી પડતી. આથી વિશેષ દુકાનમાં કોઈ સાજસજાવટ પણ નથી હોતી. એક લારી મુકાય એટલી જગ્યામાં દાળવડાનો ધંધો શરુ કરી શકાય છે. આઈઆઈએમ સંસ્થાન દ્વારા આ દાળવડા માર્કેટિંગ કે બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજી અંગે કોઈ સંશોધન પત્ર હજુ સુધી બહાર નથી પડ્યું, જે ગુજરાત અને દેશના અન્ય પ્રદેશમાં વસતા લોકોનું દુર્ભાગ્ય છે.

મસ્કા ફન

“તારે કપાલભાતિ પ્રાણાયામ કરવો હોય તો દૂર જઈને કર, મારા મમરા ઉડી જાય છે” – વિશ્વ યોગ દિવસે સાંભળેલું

Posted in નવગુજરાત સમય | Leave a comment

તમે ઓલું લાવજો પેલું લાવજો …

Tame Olu Lavjo Pelu Lavjo

પ્રસ્તુત લેખ અને બીજા રસપ્રદ સમાચાર, લેખો અને વાર્તા ઓનલાઈન વાંચવા માટે આ લિંક ઉપર ક્લિક કરો: https://www.feelingsmultimedia.com/1st-july-2018/

‘તમે એકવાર મારવાડ જાજો રે મારવાડા …’ એ આપણું એક પ્રચલિત લોકગીત છે જે નવરાત્રીમાં પણ ગવાય છે. એ ગીતમાં આમ તો મારવાડીને મારવાડ જવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. આપણો કેરાલીયન પંચરવાળો કે ટાઈપીસ્ટ કેરાલા જાય એટલી જ સાહજિક વાત છે, છતાં પણ કેરાલીયનને કેરાલા જવાનો આદેશ કરતું કે આજીજી કરતું લોકગીત સાંભળવામાં આવ્યું નથી. કદાચ રાજસ્થાન નજીક છે એટલે જાય તો જલ્દી પાછો આવે એ જ ઈરાદો હોઈ શકે. બાકી કેરાલીયન સાથે સંબંધ સારા હોય તો લોકગીતમાં મારવાડી પાસે જે જે વસ્તુઓ મંગાવવામાં આવી છે એ – ઓલું, પેલું, પાનસોપારી, પાનનાં બીડાં, એલચી સાથે રાઇના દાણા, કચકડાની દાબડી – ઉપરાંત લુંગી અને લીલા નારિયેળ પણ લેતો આવે એમાં બે મત નથી. ગીતમાં મારવાડ જવાનું ભાડું કોણ આપશે એની પણ ચોખવટ નથી અને મારવાડી સ્વખર્ચે મારવાડ જઈને આ બધું લઇ આવશે એની સ્પષ્ટતા પણ નથી. છતાં આ બધું જ મંગાવવામાં આવે છે. અમને આખા કાવતરા પાછળ કોઈ બહારગામ જાય તો પાછા આવતી વખતે આપણા માટે કૈંક લેતું આવે એવો પ્રજાનો ઈરાદો સ્પષ્ટ જણાઈ આવે છે.

આજની પેઢીને નવાઈ લાગશે પણ એક જમાનામાં બહારગામથી આવતા લોકો કુટુંબીઓ તો ઠીક પણ અડોશી પડોશીઓ માટે પણ ચીજવસ્તુઓ લાવતા. રિવાજ એટલો રૂઢ હતો કે મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં આવનારે પોતાના ગામ-શહેરની ખાસ ગણાતી ચીજ વસ્તુઓ લાવવી પડતી. લોકો હક કરીને મંગાવતા પણ ખરા. એ જમાનાના દેશી નાટક સમાજના એક પ્રચલિત નાટ્યગીતમાં નાયિકા એના પિયુને પેરિસનું હારમોનિયમ લઈને પહેલી પેસેન્જરમાં નીકળી જવાનું કહેતી હોય એવો ઉલ્લેખ* મળે છે. એ પ્રથા જ એવી હતી કે પેલી મંગાવે પણ ખરી અને પેલો પેસેન્જર ટ્રેનની ભીડમાં હડસેલા ખાઈને પણ હાર્મોનિયમની પેટી ઉઠાવી લાવે એવું શક્ય પણ હતું. પછી ભલે લોકો એને ગાવા-બજાવવાવાળો સમજીને એના વાજા ઉપર પાવલી-આઠ આની મુકે! પેલી માટે બધું મંજૂર.

આટલેથી પતતું હોત તો ઠીક હતું, પણ આમાં બીજી પણ ઘણી બબાલ હતી. લાવનારને ખર્ચો તો થતો જ ઉપરાંત સગાંમાં મને સસ્તી વસ્તુ આપી અને પેલીને મોંઘી વસ્તુ આપી એવા વાંધા પણ પડતા અને મહેણાં પણ સંભાળવા પડતા. અમુક સગાઓને ખાસ સાચવવા પડતા. પછી તો એક્સપ્રેસ ટ્રેનો અને હવાઈ સેવા આવી ગઈ જેથી લોકો ફરતા થયા અને જોઈતું કરતુ જાતે જ લાવતા થયા. છતાં વચ્ચે એક સમય એવો આવ્યો જ્યારે વિદેશથી આવતા લોકો પોતાના પરિવારજનો માટે ‘ઈમ્પોર્ટેડ’ ગણાતી પણ ત્યાંના માટે દેશી એવી ચીજવસ્તુઓ લાવતા અને દેશી લોકો એ ફોરેનનો માલ પોતાના ઓળખીતા પારખીતાને બતાવીને પોરસાતા.

એ જમાનામાં ઈલેક્ટ્રોનિક ગુડ્ઝ પર ભારે ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી લાગતી. લોકલ માર્કેટમાં માત્ર કસ્ટમ ડીપાર્ટમેન્ટ દ્વારા જપ્ત કરાયેલી ઈમ્પોર્ટેડ ચીજ વસ્તુઓ મળતી જેની ઉપર કોઈ વોરંટી-ગેરંટી નહિ! ચલે તો ચાંદ તક નહિ તો શામ તક! હોવ. અમુક વિરલાઓ એરપોર્ટના કસ્ટમવાળાને પત્રમ-પુષ્પમ કરીને ડ્યુટી ચૂકવ્યા વગર માલ કાઢી લાવતા.

ઓનલાઈન રીટેલરોની વેબ પોર્ટલ પર અવનવી ઓફરો અને કેશબેકની ચાવીઓ લગાડીને પોતાને ગમતી બ્રાંડનો મોબાઈલ કે મ્યુઝીક પ્લેયર ‘પાડી’ લેતી અત્યારની પેઢીને અચરજ થશે કે એક જમાનામાં ઈમ્પોર્ટેડ કેમેરા કે કેસેટ પ્લેયરો જૂજ ઘરોમાં જોવા મળતા. જેના ઘરે આવો ફોરેનનો માલ જોવા મળે એમને લોકો પૂછતાં કે ‘કોઈ સગું ફોરેનમાં રહે છે?’ આવી ઈમ્પોર્ટેડ ગીફટની લોકો એટલી દરકાર કરતા કે કેસેટ પ્લેયરો પર લોકો ચામડાના કવરો ચઢાવતા. એટલું જ નહિ પણ અહી ચામડાના કવરો બનાવવાનો આખો ઉદ્યોગ ચાલતો.

પરદેશથી આવનારા લોકો ખાસ મોટી બેગો વસાવતા. અમુક બેગો એટલી મોટી રહેતી કે એમાં ફર્નીચર સાથે આખું ખાનદાન સમાઈ શકે! એક અલગ જ સમાજ વ્યવસ્થા હતી. ડોલર/ પાઉન્ડમાં કમાનારના દિલ પણ એટલા મોટા કે બેગો ચિક્કાર ભરાઈને આવતી અને વળતી મુસાફરીમાં ત્યાં ન મળતો દેશી માલ એમાં ભરાઈને જતો.

એ સમયે કોઈ એન.આર.આઈ.ના કેમેરા માટે રીચાર્જેબલ સેલની જરૂર પડતી તો એ તાત્કાલિક હાજર કરીને ‘અહી હવે બધું જ મળે છે’ એવું દર્શાવવામાં લોકો ગૌરવ અનુભવતા. જયારે અત્યારે એન.આર.આઈ. મહેમાન iPhone 8 Plus વાપરતો હોય અને ઘરધણી iPhone X વાપરતો હોય એવું પણ ક્યારેક બનતું હોય છે. ગ્લોબલાઈઝેશનના ફળ સ્વરૂપ તમે ઓલું લાવજો પેલું લાવજો … કહીને હક કરવાની નાની બકુડી ખુશીઓ પણ છીનવાઈ ગઈ છે! તો સામે ભૌતિક સુખ-સગવડ અને સાધનો બંને તરફ સરખા થતાં માનસિકતામાં ઘણું પરિવર્તન આવ્યું છે. ઉદારીકરણની સાથે મોં મચકોડતી મામી અને વાંધા પાડતી કાકી નામની સંસ્થાઓ નામશેષ થવા આવી છે, સાથે સાથે એનઆરઆઈ કુટુંબો પરનું ‘ત્યાં જઈને બદલાઈ ગયા’નું લેબલ પણ ઘણે અંશે દૂર થઇ ગયું છે.

सुन भाई साधो …

દીકરાનું નામ ‘વૈશાખ’ પાડશો તો

એનો દીકરો ‘વૈશાખનંદન’ કહેવાશે.


* પિયું પહેલી પેસેન્જરમાં આવજો.

Published December 28, 2010 by કૃતેશ

જેનો પ્રિયતમ પરદેશ ગયો છે અને હવે થોડા જ દિવસોમાં પરત આવી રહ્યો છે એવી મિલન ઉત્સુક નાયિકાનું હ્રદય હંમેશા ઇચ્છે કે મારો પિયુ વહેલો પાછો આવે અને સાથે ઘણિબધી ભેટ પણ લાવે. આ પ્રેમના પરમાટનું ગીત માણિયે.
નાટક – અરુણોદય
કવિ – પ્રભુલાલ દ્વિવેદી
ગાયક – દિપ્તી દેસાઈ
તમે જો જો ના વાયદા વિતાવજો,
પિયું પહેલી પેસેન્જરમાં આવજો.
સિલ્કની કીનાર કેરાં વાયલ આછેરાં,
કોઇક નવા નાટકનાં પચ્ચાઓ પેર્યા,
થોડા હૅન્ડબિલ હેરઓઇલ તણાં લાવજો,
પિયું પહેલી પેસેન્જરમાં આવજો.
એક હારમોનિયમ,એક હારમોનિયમ,
એક હારમોનિયમ, પૅરિસનું લાવજો,
આવવાનો તાર મને આગળ મોકલાવજો,
તમે સામા સ્ટેશન પર સીધાવજો

—–X—–X—–

Posted in कहत बधिरा... | Tagged , , , | Leave a comment

ડાન્સ લાઈક કાકા!

મનથી માઈકલ જેક્સન પણ તનથી તૂટી ગયેલા કાકાઓ … મચી પડો!

ચાસ વર્ષના થવું એ કોઈ મોટી વાત નથી અને છે પણ ખરી. મોટી વાત નથી એટલા માટે કે જે લોકો એકાવન વર્ષથી લઈને ૧૦૨ સુધી નોટ આઉટ રહેતા હોય છે એ લોકો જીવનમાં એકવાર તો પચાસના થાય જ છે અને આજીવન ફિફ્ટી પ્લસ રહે છે. પણ જીવન ૨૦-૨૦ મેચ જેવું છે; એમાં ઘણા ૭૦ બોલમાં ૫૦ રન જેવું જીવતા હોય છે. આવા સ્ટ્રાઈક રેટથી અડધી સદી કરી ગણાય પણ એનાથી મેચ ના જીતી શકાય. પચાસ વર્ષની ઉંમરમાં છોકરા-છોકરી બેઉના લગ્ન કરી નાખ્યા હોય, ત્રણ વિદેશ યાત્રા (દુબઈ, સિંગાપોર અને નેપાળ), અને ચાર ધામ પણ કરી આવ્યા હોય. એ મોટેભાગે પેન્શન સ્કીમો વાંચવામાં દહાડા કાઢતા હોય છે. ફટ છે આવી જીંદગીને. અરે, જુઓ પેલા પ્રોફેસર સંજીવ શ્રીવાસ્તવનો વિડીયો જેમાં એણે ગોવિંદા જેવો અદ્દલ ડાન્સ કરીને આખા દેશને હલાવી નાખ્યો છે. કમસેકમ પ્રિયા પ્રકાશના આંખ મારતા વિડીયો કરતા ગોવિંદા ડાન્સ કરતા કાકા પાછળ પ્રજા ઘેલી થાય તે વધુ ઇચ્છવા યોગ્ય છે. કારણ કે પેલી તો હિરોઈન છે, કરે એ એવું બધું. કાકા કરે તે નવાઈનું છે.

એટલે જ અમારે કહેવાનું છે કે ક્યાં સુધી કાકાઓ તમે પ્રેશર-ડાયાબિટીશ-કોલેસ્ટોરોલથી ડરીને ગાર્ડનમાં ચાલવા જશો? એક વાત સમજો. માત્ર ચડ્ડી પહેરવાથી જુવાન નથી થઈ જવાતું વડીલ. અમે કંઈ તમને રણવીર કપૂરની જેમ સ્કર્ટ પહેરીને ફરવાનું નથી કહેતા. જો પ્રોફેસર શ્રીવાસ્તવે ‘લોકો શું કહેશે?’ વિચાર્યું હોત તો એ આટલા ફેમસ ના થયા હોત. હવે તમે એમ કહેશો કે ફેમસ થવું એ કોઈ માપદંડ છે? ના, ફેમસતા એ માપદંડ નથી, પરંતુ એક મિનીટ છત્રીસ સેકન્ડના વિડીયોથી કરોડો લોકોને મોજ કરાવી દેવી એ જેવી તેવી ઉપલબ્ધિ નથી. પૂછવું હોય તો પૂછી જુઓ કોઈ એવા યુથ આઇકોન નેતાને કે ત્રણસો રૂપિયા કેશ, ફૂડ પેકેટ, બે ટાઈમ ચા, અને જવા આવવાની વ્યવસ્થા કર્યા પછી પણ જેમની સભામાં ખુરશીઓ ખાલી રહેતી હોય છે.

જોકે આપણે ત્યાં ગાડરિયો પ્રવાહ છે. બાવો નાચ્યો એટલે બગલુય નાચ્યું એ ઉક્તિ સાચી ઠેરવવા એક વિડીયો વાઈરલ થયો એટલે હવે બીજા કેટલાયે કાકાઓના વિડીયો તમારા વોટ્સેપમાં ટપકશે. જરા હિંમત રાખજો. ફેસબુક ઉપર દીકરીઓ ‘માય પાપા, માય રોકસ્ટાર’ના સ્ટેટસ નીચે એમના પૂજ્ય પિતાશ્રીનો ઢંગધડા વગરનો વિડીયો મુકીને લાઈક્સ ઉઘરાવશે. આવી કન્યાઓનું બોયફ્રેન્ડપદ પામવા ઈચ્છુક નબીરાઓ ડાન્સના નામે કસરતના દાવ કરતા એ કાકાના વિડીયો પર કોમેન્ટમાં ‘વાઉ, અંકલ રોક્સ…’ લખીને હવા પણ ભરશે. ઘરમાં નવરા બેઠા બેઠા ચા-નાસ્તાના ઓર્ડરો છોડનારા રીટાયર્ડ કાકાઓને કાકીઓ ગોદા મારી મારીને ડાન્સ ક્લાસમાં મોકલશે. પરંતુ મનથી માઈકલ જેક્સન પણ તનથી તૂટી ગયેલા કાકાઓ આજકાલના એક્રોબેટિક ડાન્સ મુવ બતાવી શકે એ શક્યતા ઓછી છે. ફાંદ અને ‘વા’ની તકલીફવાળા કાકાઓને તો ભગવાન દાદા, રાજેશ ખન્ના અને બચ્ચનની ડાન્સ સ્ટાઇલ સુગમ પડે, જેમાં માત્ર ડગુમગુ ચાલતા ચાલતા ટ્રાફિક પોલીસની જેમ હાથ ઊંચા નીચા કરવાના હોય છે. આવો વિડીયો વાઈરલ થશે કે નહીં એ તો ખબર નથી, પણ લાફેબલ તો હશે જ એ લખી રાખજો.

ડાન્સ કરવામાં સૌથી પહેલા સ્ફૂર્તિ જોઈએ. ડાન્સના સ્ટેપ કરતાં કરતાં ગમે ત્યારે ૯૦ ડીગ્રીનો ટર્ન મારવો પડે કે અચાનક ચાર ડગલા દોડીને બ્રેક મારવાની પણ આવે ત્યારે આપણી આ બે પગવાળી ઓવર-લોડેડ ટ્રકો ઢસડાય એવી પૂરી શક્યતા છે કારણ કે, ભગવાને આપણા પગમાં એબીએસ, એબીડી, ઈપીએસ કે એવી બીજી કોઈ એબીસીડી અક્ષરો ભેગા કરીને બનતી હોય એવી ટેકનોલોજીવાળી બ્રેક નથી મૂકી. એટલે અકસ્માતમાં થાય એવું બને. માનસિક રીતે તમે બ્રેક મારી દીધી હોય પણ શારીરિક રીતે બ્રેક ન વાગે એવું બને. અમે બેડમિન્ટન રમતી વખતે આવું અનુભવ્યું છે. કે માનસિક રીતે અમે શટલ સુધી પહોંચી ગયા હોઈએ પણ શારીરિક રીતે પહોંચીએ એ પહેલા શટલ ત્રણેક ફૂટ દૂર જમીન પર જઈને ઠર્યું હોય! આમાં મનથી ઓછું અને તનથી વધુ કામ લેવાનું હોય છે. પ્રભુ પ્રાપ્તિમાં જેમ તન અને મન બધું પ્રભુમાં લીન કરવું પડે, તેમ ડાન્સ એકલા મનથી નથી થઈ શકતો. એવું થતું હોત તો સની દેવલ આટલો બદનામ ના હોત.

​​આપણે નસીબદાર છીએ કે આપણી પાસે અભિવ્યક્તિના અનેક માધ્યમો છે. આપણે બોલીને, લખીને કે ઇશારાથી પણ વાત કહી શકીએ છીએ. ડાન્સ પણ અભિવ્યક્તિનું માધ્યમ છે. પેલા કાકાએ ડાન્સ કરીને સાબિત કર્યું કે કાકા ડાન્સ અને ઉંમરને સંબંધ નથી! એક કાકા તરીકે તમે ઘણું બધું કરી શકો એમ છો. અમે એમ નથી કહેતા કે આ સહેલું છે. પ્રેમીઓને જેમ જાલિમ જમાનો રોકે છે એમ અમારા કાકી અને તમારા પગ, ફાંદ અને ફિટનેસ તમારા દરેક પગલાનો વિરોધ કરશે, પણ મોળા ન પડશો. તમે જો ઘરમાં પીપડા ખસેડ્યા હશે તો કાકીને પણ ડાન્સમાં શામેલ કરી શકશો. નાનપણમાં પતંગો ચગાવ્યા હશે, યુવાનીમાં ગરબા કર્યા હશે, પી.ટી. પીરીયડમાં કદમતાલ અને ગણતંત્ર દિવસે માર્ચપાસ્ટ કર્યા હશે તો તમારા માટે કંઈ અઘરું નથી. સની દેઓલ અને અક્ષય કુમાર આવું કરીને જ ચાલી ગયા છે.

તો બેસી શું રહ્યા છો?

ઉભા થાવ કાકા, તમારી અંદરના જેક્સનને જગાડો અને મંડી પડો! લેટ ધ હોલ વર્લ્ડ નો.

વન, ટુ, થ્રી, ફોર ગેટ ઓન ધ ડાન્સ ફ્લોર !

મસ્કા ફન

‘ક્યાં ચાલ્યા રાજા?’

‘પેટ્રોલમાં એક પૈસાનો ભાવ ઘટાડો ઉજવવા આબુ જઈએ છીએ’.

 

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , , , | 2 ટિપ્પણીઓ

સ્ત્રી સમોવડિયા બનો!

રકારે છોકરીઓ, કન્યાઓ, સ્ત્રીઓ, મહિલાઓ, માતાઓ, બહેનો, યુવતીઓ, ભાભીઓ, કાકીઓ, માસીઓ, બધા માટે કોઈની કોઈ સ્કીમ કાઢી છે. મહિલાઓને સિલાઈના સંચાથી માંડીને મફતના ભાવે લોન આપવામાં આવે છે. એમને મફત ભણાવવામાં આવે છે. પરંતુ પુરુષો, ભાઈઓ, કાકાઓ, બંધુઓ, યુવાનો માટે ખાસ સ્કીમ નથી કાઢી. એકલી સરકાર જ નહિ પણ હવે તો જાણે આખું વિશ્વ નારીમય બની ગયું હોય એવું લાગે છે.

Man in Skirtબીજા બધાની વાત તો જવા દો, જયારે ગરમી પડે ત્યારે છાપામાં ફોટા પણ દુપટ્ટા ઓઢેલી છોકરીઓના જ છપાય છે. મોઢે રૂમાલ બાંધીને ગરમીમાં હડીઓ કાઢતા ઝુઝારું નવજવાનોના ફોટા કોઈ દિવસ નથી છપાતા. વરસાદ પડે ત્યારે છત્રી લઈને જતી સ્ત્રી કે વરસાદમાં ઢીંચણ સમા પાણીમાં સાડી ઉંચી કરીને જતી સ્ત્રીઓના ફોટા જ આર્ટના નામે છપાય છે. પરંતુ પણ એવા જ પાણીમાં બાઈકના હેન્ડલ સુધી પગ અદ્ધર કરી જીવના જોખમે બાઈક ચલાવતા ગભરુ યુવાનોને જાણી જોઇને અવગણવામાં આવે છે. અરે, પુરુષોના અન્ડરવેરની જાહેરાતમાં પણ એક પુરુષની સામે ચાર સ્ત્રીઓને મોડલિંગની તક મળે છે! જાહેરાતમાં યુવતીઓના વાળ લહેરાતા બતાવે ત્યારે જાહેરાત પંખાની  છે કે શેમ્પુની એ સમજાતું નથી. અને હવે તો દેશના સર્વોચ્ચ એવા ડિફેન્સ અને વિદેશ મંત્રાલયથી માંડીને રીક્ષા અને બસ ચલાવવા જેવા પુરુષોના અધિકારક્ષેત્રમાં પણ સ્ત્રીઓ પેસી ગઈ છે. ટૂંકમાં કવિ કહેવા એ માંગે છે કે તમે સ્ત્રીઓને વિશેષાધિકાર આપો એનો વાંધો નથી, પણ ફૂલ નહીં તો ફૂલની પાંખડી જેટલું– વધુ નહીં તો ચપટી, પાશેર-અચ્છેર – માનપાન પુરુષોને પણ આપવાનું રાખો. નહીતર પુરુષો અને યુવાનોને અમારે હાકલ કરવી પડશે કે – ઉઠો, જાગો, સ્ત્રીઓનાં અધિકારક્ષેત્રમાં ઘૂસ મારો અને તમારા ગૌરવનું પુન:સ્થાપન કરો!

હિન્દીમાં ‘પાપડ બેલના’ રૂઢીપ્રયોગ છે. મતલબ કે બહુ મહેનત કરવી. પાપડ વણવામાં બહુ મહેનતનું કામ હશે એટલે મોટે ભાગે સ્ત્રીઓ કરે છે. ભાઈઓ, આપણે જરૂર છે પાપડ વણવામાં ઝંપલાવવાની. પણ પરિસ્થિતિ એ છે કે આપણામાંના મોટાભાગના ભાઈઓને પાપડ શેકતા પણ આવડતું નથી. જે શેકે છે એ એવા શેકે છે કે ખાનાર શેક્યો પાપડ પણ ભાંગી નથી શકતા. વણવાની તો વાત જ ના કરશો. આપણે સ્ત્રી સમોવડિયા થવું હશે તો આ લાયકાત પણ કેળવવી પડશે. આપણે પાપડ ક્ષેત્રે પ્રવેશ કરીને સ્ત્રીઓના એકાધિકાર હેઠળના આ ક્ષેત્રમાં આપણે આગવી ઓળખ બનાવવાની છે. પાપડ ના દરેક પડ પર આપણે આપણી છાપ છોડવાની છે. જેમ કે અત્યારે પાપડ એક સરખા ગોળ આવે છે. એકદમ બોરિંગ. આપણે આપણી કલાસૂઝને કામે લગાડીને પાપડ વણાટને નવી દિશા આપવાની છે. આપણું વેલણ જે દિશામાં આગળ વધે એ દિશામાં પાપડને લંબાવીને લંબચોરસ ગોળ, ચોરસ ગોળ, અષ્ટકોણ ગોળ, ત્રિકોણ ગોળ, કાણાવાળા, બાખાવાળા, ચપટીવાળાઅને એવા બધા વિવિધ પ્રકારના પાપડ વણીને દુનિયાને ચકિત કરી દેવાના છેપછી તો આપણી પાંખ છે અને વિહરવા માટે આકાશ છે! આમાં આપણા ભાઈઓને પણ કંઈ કહેવું પડે એમ નથી. એમને જરૂર છે માત્ર તકની. ભાઈઓ જાગશે તો પાપડની વરાઈટીમાં પણ વધારો થશે અને વ્હીસ્કી પાપડ, વોડકા પાપડ, બીઅર પાપડ પણ મળવા લાગે એ દિવસ દૂર નથી. પાપડમાં હથોટી આવે એટલે ખાખરાનો વારો કાઢો જેથી લોકોને રમેશભાઈ કે શૈલેષભાઈ ખાખરાવાળા (અમારી કોઈ બીજી કોઈ બ્રાંચ નથી) પ્રકારના બોર્ડ જોવા મળે.

પુરુષો માટે સર્જાયેલા અને વર્ષો સુધી પહેરાયેલા પેન્ટ શર્ટ, ટી શર્ટ, ઝભ્ભામાં સ્ત્રીઓએ પગપેસારો એટલે કે પેન્ટમાં પગપેસારો અને શર્ટ ટી-શર્ટમાં હાથપેસારો કર્યો છે. પરંતુ પુરુષોમાં હજુ સ્કર્ટ પહેરવાનું સ્કોટલેન્ડ સિવાય ખાસ પ્રચલિત નથી. ન્યુઝીલેન્ડની ડ્યુનેડીન નોર્થ ઇન્ટરમિડીયેટ સ્કૂલના સંચાલકોએ સ્કૂલમાં છોકરાઓને છોકરીઓ પહેરે છે એવા સ્કર્ટ પહેવાની આઝાદી આપી છે. ભારતમાં રણવીર સિંહ ફ્રોક અને લોંગ સ્કર્ટ પહેરીને ફરે છે, પરંતુ આવા રડ્યાખડ્યા અપવાદને બાદ કરતા સ્ત્રીઓના સાડી, બ્લાઉઝ, ચણીયા, ચણીયા-ચોળી, સ્કર્ટ, ગાઉન અને બિકીનીમાં પુરુષોએ હાથ-પગ કે માથું-પેસારો નથી કર્યો. ભાઈઓ, સમય છે ટાઈગર શ્રોફની જેમ વેક્સિંગ કરાવી સ્કર્ટમાં પગપેસારો કરવાનો. ક્યાં સુધી લુંગી ઝાટકીને ગરમીમાં પગને હવા ખવડાવશો? આવો, સમય આવી ગ્યો છે દીપિકા પાદુકોણે અને પ્રિયંકા ચોપરા જેવા ગાઉન ઘસડતાં ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં અને ચણીયા ચોળી પહેરીને ગરબે ઘુમવાનો. ભાઈઓ હવે સમય આવી ગયો છે બોરિંગ શેરવાની-ઝભ્ભામાંથી બહાર આવવાનો અને લાખ રૂપિયાના ઘાઘરા કે લહેંગા સિવડાવવાનો. આવો કબ્જા પર કબ્જો કરીએ અને પેટની ચામડીને વિટામીન ડી મળે તેની ગોઠવણ કરીએ. ફગાવીએ ચડ્ડી બર્મુડાને અને અપનાવીએ શોર્ટ સ્કર્ટને. ભલેને પછી પગ અનિલ કપૂર જેવા દેખાય!

ભાઈઓ ચેલેન્જ ઉપાડો. એવું શું છે જે સ્ત્રીઓ કરી શકે છે અને તમે નથી કરી શકતા? રડવાનું? તો લાફીંગ ક્લબો બંધ કરો અને ક્રાઈંગ ક્લબો બનાવો. બધા ભાયડાઓ સવારે બગીચામાં ભેગા થઈને પોકે ને પોકે રડો. જો રડવું ન આવે તો તમારા સાસુને યાદ કરો. રીસેપ્શનીસ્ટની નોકરીમાં આપણને થતાં અન્યાયને યાદ કરો પણ ધ્રુસકે ને ધ્રુસકે રડો. ઓફિસમાં કુથલી ક્લબ શરુ કરો. એકતા કપૂરની સીરીયલોના જુના એપિસોડ જુઓ. જરૂર પડે તો સ્ત્રીઓનું અનુસરણ કરો પણ સ્ત્રીસમોવડિયા બનો. લોકોને લડાવો. પોતે પણ લડો. બેસી શું રહ્યા છો, ઉભા થાવ અને પાણીપુરીની લારીઓ પર લાઈન લગાડો. સફળતામાં એમનો પીછો કરો​. માઉન્ટ એવરેસ્ટ, ધ્રુવપ્રદેશ, અવકાશ … ​જ્યાં જ્યાં સ્ત્રીઓ ગઈ છે ત્યાં હિંમતપૂર્વક જાવ -​ સિવાય કે લેડીઝ ટોઇલેટ.​

મસ્કા ફન

મેં રોટલીનું ચિત્ર દોર્યું.
એક ગરીબ ભૂખ્યો આવીને રોટલી લઈ ગયો.
બદલામાં દુવાઓ દઈ ગયો.
હવે હું બીએમડબ્લ્યુના ચિત્ર દોરું છું.

 

Posted in નવગુજરાત સમય | Tagged , , , | Leave a comment

બરફ ગોળો

Baraf Goloજકાલ છોકરીઓ સેલ્ફી લેતી વખતે હોઠથી પાઉટ બનાવતી હોય છે. નાયિકાની આ અદાને કવિઓએ હજી સુધી એમની કવિતાઓમાં વણી નથી એટલે સર્ટિફાઈડ અદા તો ન ગણાય પણ ફેસબુક ઉપર આવા ફોટાને હજાર દોઢ હજાર લાઈક્સ તો આસાનીથી મળી જતા હોય છે. અહીં વાત પાઉટની છે. પાઊટ એટલે સામે કોઈ હોય નહિ પણ નાના બચ્ચાને બકી ભરવા જતા હોવ એમ હોઠ લંબાવી અને એ અવસ્થામાં જ સેલ્ફી લેવાનો. મૂળભૂત રીતે આ ક્રિયા ગોળાચૂસ મુદ્રા કહેવાય. જેમને બરફના ગોળા ખાવાનો શોખ હશે એમને ખબર જ હશે. મોલ્ડના બે ફાડિયા વચ્ચે રૂના પોલ જેવું બરફનું છીણ દાબી અને એમાં સળી ખોસીને નાની ગદા કે ઘૂઘરા જેવો આકાર આપ્યો હોય; ઉપર ઓરેન્જ, કાલાખટ્ટા કે રોઝનું શરબત રેડીને રસ નીતરતો ગોળો પેશ કરવામાં આવે અને એને ચૂસવાની તલબમાં હોઠ લાંબા થાય એને પાઊટ કહેવાય.

જોકે બરફ ગોળો ખાતી વખતે સેલ્ફીની જેમ આંખો ત્રાંસી કરીને કેડ પર હાથ મુકીને વળવાનું હોતું નથી. બીજું, ગોળો ખાવામાં બંને હાથને ધંધે લગાડવાના હોય છે. એક હાથે સળી પકડીને ગોળો ચૂસતી વખતે બીજો હાથ શાયર લોકો ‘આદાબ’ કહેતા હોય એ મુદ્રામાં ગોળાની બરોબર નીચે રાખવો ફરજીયાત છે. સાથે નજર પણ આડી અવળી કર્યા વગર ગોળા ઉપર સ્થિર હોવી જોઇશે નહિ તો ચૂસતા પહેલા ગોળો ડફ્ફ દઈને નીચે પડશે અને સળીને બકી ભરવાનો વારો આવશે.

ગોળો ખાતી વખતે સળી હાથમાં રહી જાય અને ગોળો ડફાક દઈને નીચે પડી જાય એ અધૂરી કેળવણીની નિશાની છે. આ ગાંધી બાપુએ નહિ પણ બધિરદાસ બાપુએ કહ્યું છે. આપણે ત્યાં ગોળા ખાવા બાબતે પદ્ધતિસરની તાલીમ આપવામાં આવતી નથી એટલે જેમ પડતા આખડતા સાયકલ ચલાવતા શીખી જવાય છે એમ જ બે ચાર વાર અડધા કાર્યક્રમે ગોળા ડફકી જાય અને બાકીના લોકોને ગોળા ચૂસવાનો લ્હાવો લેતા જોઈ રહેવાનો વારો આવે એટલે નીચે હાથ રાખવાનું આપોઆપ આવડી જાય છે. હવે તો ગોળા સાથે ડીશ પણ આપવામાં આવે છે અને પબ્લિક બેશરમ થઈને પાણી પુરીના પાણીની જેમ ડીશ મોઢે માંડીને ગોળામાંથી ટપકેલુ શરબત પણ પી જાય છે. એટલું જ નહિ પણ મોબાઈલની જેમ ગોળાને શરબતથી ટોપ-અપ પણ કરાવે છે.

ગોળા ખાવામાં કોઈ સ્ટાઈલ પ્રચલિત નથી. હઉ હઉના ઊજમ પ્રમાણે મચી પડતા હોય છે. કવિ લોકો ફૂલમાંથી રસ ચૂસતા ભમરાની જેમ ગોળાનો આસ્વાદ લેતા હોય છે. ભમરાની જેમ જરીક અમથો રસ ચૂસીને ફૂલની આસપાસ મંડરાવાની સ્ટાઈલ મારવા જતા ઘણા કવિઓ એમનો ગોળો ગુમાવી ચુક્યા છે પણ દેશી પદ્ધતિ એમને મંજૂર નથી. ગોળાનો માલિક સળી સુધીનો બરફ ખાવાનો અઘાટ હક ભોગવવતો હોઈ ભમરાની જેમ એક ફૂલથી બીજા ફૂલ એટલે કે એક ગોળાથી બીજા ગોળા ભ્રમણ કરવાના કવિના અભરખા પણ અધૂરા રહે છે. શાયર લોકો ગોળાને હોઠે લગાડતા પહેલા માશુકાની પરવાનગી માંગતા હોય એમ ‘છુ લેને દો નાજુક હોંઠો કો …’ કહીને પરવાનગી માંગતા હોય તો નવાઈ નહિ. અઠંગ ગોળા ચૂસકો ચલમનો કશ ખેંચતા ગિરનારી બાવાની જેમ આંખો મીંચીને એક જ ખેંચમાં ગોળામાંનું બધું જ શરબત ખેંચી લેતા હોય છે. એ લોકો ખેંચવાનું ચાલુ કરે એ સાથે જ ગોળાવાળો બાટલો ઉઠાવીને એમનો ગોળો રીફીલ કરવાની તૈયારી આદરી દેતો હોય છે. જે ગર્લ્સ સૂરસા રાક્ષસીનીની જેમ મોઢું પહોળું કરીને પાણી પૂરી મોંમાં પધરાવતી હોય છે એ જ ગર્લ્સ ગોળો ખાતી વખતે જૂની હિરોઈન પ્રિયા રાજવંશની જેમ માર્યાદિત પ્રમાણમાં હોઠ ખોલીને ગોળાને ન્યાય આપતી હોય છે.

ડીશમાં બરફના છીણનો ઢગલો કરીને એની ઉપર શરબત નાખીને આપવાની શરૂઆત લગભગ તો જેમના હાથ ગોળો પકડવા માટે સ્થિર ન રહેતા હોય એવા બાળકો અને વૃદ્ધો માટે થઇ હોવાનું ‘મિલન ડીસ ગોળા’વાળો અમારો રામસિંગ કહે છે. એ જે હોય તે પણ આ ડીશપ્રથા એ પાછળના વર્ષોમાં ગોળા ક્ષેત્રે કાંતિ આણી છે એમાં બેમત નથી. અગાઉ સળીવાળા ગોળા ઉપર વેરીએશન તરીકે માત્ર સંચળ મિશ્રિત મસાલો જ નાખવામાં આવતો પણ પછી હરીફાઈમાં જે અખતરાઓ શરુ થયા છે એમાં ગોળાવાળાઓએ ટેબલ-ખુરશી અને બાંકડા નાખવાનું જ બાકી રાખ્યું છે! મસાલા પછી કોપરાનું છીણ આવ્યું. કાઠીયાવાડીઓ તકમરિયા (બાવચીના બી) શોધી લાવ્યા. કોકે ટૂટીફ્રૂટી ધબકારવાનું ચાલુ કર્યું. પછી તો સ્કીમ્ડ મિલ્કનો ઉપયોગ શરુ થયો. ટોપિંગમાં ડ્રાય ફ્રુટ  માવા રબડીનો અભિષેક થયો. કેન્ડી સ્ટીકને ખોટું ન લાગે એ માટે એને વિસા મળ્યો. આજે હાલત એ છે કે ગોળાને રજવાડી બનાવવાની લ્હાયમાં ભુરાઓ કોથમીર-મરચા અને ખજૂર-આમલીની ચટણી નાખીને ખવડાવવાનું ચાલુ કરે એનો ડર છે. અમે તો માત્ર બરફ અને શરબતવાળા જેનેરિક ગોળાના આશિક છીએ.

सुन भाई साधो

પત્ની ઊંઘતી હોય એ સમયને શાસ્ત્રોમાં શાંતિકાળ કહ્યો છે

—–X—–X—–

Posted in कहत बधिरा... | Tagged , , , , , | Leave a comment