ચલ યાર, મખ્ખી માર…


રસાદ ખેંચાયો એને કારણે છત્રી અને રેઈનકોટ વેચનારા લોકોનો માખીઓ મારવાનો વારો આવ્યો છે. વરસાદના આભાવે રોડ પર પડતા ભૂવાનો વિકાસદર એટલો તળિયે બેઠો છે કે હાડ વૈદો અને ઓર્થોપીડીક સર્જ્યનોનો પણ માખીઓ મારવાનો વારો આવ્યો છે. પણ કમનસીબે એજ વરસાદને કારણે ગંદકીના ક્ષેત્રે પણ લક્ષ્યાંકો સિદ્ધ થઇ શક્યા નથી અને એટલે જ અત્યારે મારવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં માખીઓ પણ ઉપલબ્ધ નથી. આમ જેમની પાસે નવરા બેઠા માખીઓ મારવા સિવાય બીજું કોઈ કામ નથી એવા નર-નારી, નાના-મોટા, શિક્ષિત-અશિક્ષિત બધા જ અત્યારે નવરા છે.

Chal Yaar Makhkhi Maar-1

માખીઓ વિશેની એક વાત સમજી લેજો કે ૫૦૦ કિલોની ભેંશ ડચકારો બોલાવવાથી હટી જશે પણ માખીને ડચકારો બોલાવીને ઉડાડી શકાતી નથી.

આમ જુઓ તો માખીઓ મારવાના કામને કોઈ વ્યવસાય કે શિક્ષણ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. માણસને બાર સાયન્સમાં ગુજકેટ સાથે પંચાણું  ટકા આવ્યા હોય કે એ એન્જીનીયર, સી.એ, ડોક્ટર કે પી.એચ.ડી. થયેલો હોય, એનું ભણતર માખીઓ મારવાના કામમાં આવતું નથી. હવે તો એમ.બી.એ. થયેલા લોકો પણ સ્વીકારે છે કે માખી મારવા માટે લેપટોપ કે ઈ.આર.પી. સોફ્ટવેર કામમાં આવતું નથી. માખી પણ અભણ અને ભણેલાને સરખા જ ગણતી હોય છે. એક અભ્યાસ કહે છે કે માખીઓમાં ભણતર જેવું કંઈ હોતું નથી, આથી આપણે ત્યાં ‘અહી ગંદકી કરવી નહિ’ નું બોર્ડ માર્યું હોય ત્યાં ખાસ માખીઓ બણબણતી જોવા મળે છે.

આપણા સમાજમાં માણસને માખી મારતા ભલે ન આવડે પણ એનામાં માખી ઉડાડવાનું કૌશલ્ય હોવું જરૂરી છે. જે વ્યક્તિ મોઢા પરથી માખ ના ઉડાડી શકતી હોય એની સમાજમાં કોઈ કિંમત હોતી નથી. પણ એવા લોકો માખીઓ માટે મહત્વના હોય છે કારણ કે એમના મોઢા પર એને બે ઘડી શાંતિથી બેસવા મળે છે. એમાં પણ શરદી, ખીલ કે ગુમડાવાળા ચહેરા તો એમના માટે હેન્ગઆઉટ પોઈન્ટની ગરજ સારે છે. તો મોઢા પરથી માખ ઉડાડવા સક્ષમ લોકો માખીઓ માટે બગીચામાંથી પ્રેમી પંખીડાને ભગાડનાર જમાદાર જેવા  ગણાય છે.

માખી એક ચંચળ જંતુ છે એટલે એને મારવા માટે વિશેષ પદ્ધતિઓ અપનાવવી પડે છે. મોટે ભાગે સ્થળ, સમય અને ઉપલબ્ધ સાધનોના આધારે સ્ટ્રેટેજી ઘડવામાં આવે છે. ઓફિસોમાં ફ્લાય-ફ્લેપ નામનું સાધન, ફાઈલ કે મેગેઝીન વીંઝીને, સ્કૂલ-કોલેજોમાં ચોપડીમાં ભીંસીને અને રસોડામાં ઝાપટીયુ ફટકારીને આ કામને અંજામ આપવામાં આવે છે. ઘા કે ગુમડા જેવી જગ્યા ઉપર બણબણતી માખીને મારવા કરતા જીવતી પકડવાનો ઉપક્રમ છે. આમાં જીવદયા કરતાં વાગ્યા પર વધુ ઈજા ન થાય એ આશય મુખ્ય હોય છે. દવાખાનામાં જંતુનાશક પમ્પથી, મીઠાઈની દુકાનો તથા રેસ્ટોરાંમાં ખાસ મશીનો વડે કે રેકેટ જેવા ચાઇનીઝ સાધનને હવામાં વીંઝીને માખીઓ મારવામાં આવે છે. પણ અમે આને બોક્સિંગની મેચમાં બંદુક વાપરવા બરોબર ગણીએ છીએ. ખરેખરતો બન્નેને સમાન તક મળે એમાં જ ખેલદિલી રહેલી છે.

અહીં માખીઓ વિશેની એક વાત સમજી લેજો કે ૫૦૦ કિલોની ભેંશ ડચકારો બોલાવવાથી હટી જશે પણ માખીને ડચકારો બોલાવીને ઉડાડી શકાતી નથી. ગુજરાતી તો ઠીક પણ હિન્દી કે ઇંગ્લીશમાં બોલાવેલા ડચકારાને પણ એ ગણકારતી નથી. એને ઉડાડવા તો ઝાપટ જ મારવી પડે અને એ કામ માટે માણસ પાસે અનુભવ હોવો જોઈએ. અગાઉ માખીઓ મારવાના સાહસો ખેડી ચુકેલા પ્રખર ‘માખમારું’ લોકો માખીઓનો સ્વભાવ અને શરીર રચના જાણતા હોય છે. સામાન્ય રીતે એ લોકો હવાઈ હુમલા કરવાનું જ પસંદ કરતાં હોય છે. આ પદ્ધતિમાં છાપુ, મેગેઝીન કે હાથનો પંજો હળવેથી માખીની બરોબર ઉપર લઇ જઈને ઓચિંતાની ધાપ મારવાની હોય છે. અમારી માહિતી પ્રમાણે વિશ્વના ૭૦ ટકા લોકો આ પદ્ધતિ અપનાવીને સફળતાથી મક્ષિકા વધ કરે છે. બીજી પદ્ધતિઓમાં સફળતાનો દર પ્રોત્સાહક નથી. જોકે માખીમાં લુચ્ચા માણસ, ભમરા અને સાપની જેમ ડંખ મારીને નાસી જવાની આવડત નથી, આથી એને સહેલાઈથી મારી શકાય છે. આ સંદર્ભમાં એક પ્રાચીન લોકોક્તિ યાદ આવે છે –

માખી, મકોડો, મૂરખ નર, સદા રહે લપટાઈ,
ભ્રમર, ભોરિંગ
ને ચતુર નર, કરડી આઘા જાય.

જોકે, માણસ ખેંખલી હોય કે મહાબલી ખલી, મારી મારીને કેટલી માખીઓ મારી શકે? એક અંદાજ પ્રમાણે વિશ્વમાં માખીઓની દોઢ લાખ જાત છે અને બધું મળીને ૧૭ ઉપર પંદર મીંડા કરીએ એટલી માખીઓ દુનિયામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે! મનુષ્ય સાથેના સહજીવનનો આ સીલસીલો હજારો વર્ષથી ચાલ્યો આવે છે. હવે તો માખીઓ સાથે રહીને માણસમાં માખીના ઘણા ગુણ આવી ગયા છે. આમ એક રીતે જુઓ તો માખી આપણા જીવનમાં વણાઈ ગઈ છે. પણ એજ માખી રોટલી કે ભાખરી સાથે વણાઈ જઈ ને આપણી ગુજરાતી થાળીને ચાઈનીઝ ડીશમાં ફેરવી ન નાખે એનું ધ્યાન રાખવું પડે.

—–X—–X—–

About 'બધિર' અમદાવાદી

Columnist with: નવગુજરાત સમય દૈનિક (Jointly with Adhir Amdavadi) ફીલિંગ્ઝ ગુજરાતી મેગેઝીન (કહત બધિરા) Wrote for: મારી સહેલી મેગેઝીન (Monkey बात) અભિયાન મેગેઝીન (Special issues) દિવ્ય ભાસ્કર ડોટ કોમ (બધિર ખડા બાઝાર મેં)
This entry was posted in कहत बधिरा.... Bookmark the permalink.

1 Response to ચલ યાર, મખ્ખી માર…

  1. thakerramesh4 કહે છે:

    માખી, મકોડો, મૂરખ નર, સદા રહે લપટાઈ,
    ભ્રમર, ભોરિંગ ને ચતુર નર, કરડી આઘા જાય……….વાહ જબ્બર માખી પુરાણ…..લાવ્યા….

    Like

આપનો પ્રતિભાવ અમારા માટે અમુલ્ય છે. પ્રતિભાવ આપતી વખતે નીચે આપનું નામ લખવાનું ચૂકશો નહિ.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s